خانه / برگزیده / ذوالقرنین در قرآن (قسمت ۱)
1.1

ذوالقرنین در قرآن (قسمت ۱)

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع : ذوالقرنین در قرآن (قسمت اول)

بخش مجری کنفرانس : پژوهش های تاریخی

استاد ارائه دهنده: جناب آقای محمد مهدوی

سوره مبارکه کهف :

سوره کهف یکی از سوره های پر رمز و راز های قرآن است

از تفسیر قرآن به قرآن که بهترین شیوه از تفسیر است، استفاده میکنیم .

در این روش ما هر لغت آیه مورد تفسیر را به عنوان مجهول فرض می کنیم و سپس از سایر آیات که این لغت در آن بکار رفته برای بدست آوردن مفهوم این لغت استفاده میکنیم .


آیات سوره اسرار آمیز کهف

photo_2014-12-04_23-37-45photo_2014-12-04_23-40-19


معنی واژه ذی القرنین:

photo_2014-12-04_23-41-09

photo_2014-12-04_23-41-13

در ۵ آیه قرن آمده که در همه آیات به معنی امت فاسدی و گمراهی بوده که هلاک شده و می شود و همیشه با ” کمْ أَهْلَکنا قَبْلَهُمْ”

• راغب گفته:
قرن جماعتی را گویند که در زمان واحد نزدیک بهم زندگی میکنند، جمع آن قرون است «الْقَرْنُ‏: القوم المقترنون فی ز من واحد»

• طبرسی فرموده:
قرن مردم هر زمان است و آن از نزدیک بهم بودن در یک زمان متّخذ شده،

• زجاج گوید:
بنظر من قرن اهل هر زمانی است که در آن پیغمبری یا طبقه ‏ای از اهل علم بوده است.

در قاموس و اقرب گفته:قرن هر امتی است که هلاک شده و احدی از آنها باقی نمانده است ولی قید هلاک شدن مورد تصدیق قرآن نیست بلکه اعم است مثل آیه اول که در باره امت هلاک شده است و مثل‏ وَ أَنْشَأْنا مِنْ بَعْدِهِمْ‏ قَرْناً آخرین

پس معنی آن می شود صاحب دو امت.

نکته:
و با توجه به آیات گذشته این احتمال وجود دارد که یکی از آنها و یا هر دو از امت های اهل هلاک و مغضوبین باشند.

photo_2014-12-04_23-44-43
photo_2014-12-04_23-44-48

  • إِذا قَضَیتُمْ مَناسِککمْ فَاذْکرُوا اللَّهَ کذِکرِکمْ آباءَکمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکراً فَمِنَ النَّاسِ مَنْ یقُولُ رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا وَ ما لَهُ فِی الْآخِرَهِ مِنْ خَلاقٍ(۲۰۰)
  • کذلِک نَقُصُّ عَلَیک مِنْ أَنْباءِ ما قَدْ سَبَقَ وَ قَدْ آتَیناک مِنْ لَدُنَّا ذِکراً (۹۹)
  • وَ کذلِک أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِیا وَ صَرَّفْنا فیهِ مِنَ الْوَعیدِ لَعَلَّهُمْ یتَّقُونَ أَوْ یحْدِثُ لَهُمْ ذِکراً (۱۱۳)
  • وَ لَقَدْ آتَینا مُوسی‏ وَ هارُونَ الْفُرْقانَ وَ ضِیاءً وَ ذِکراً لِلْمُتَّقینَ (۴۸)
  • یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اذْکرُوا اللَّهَ ذِکراً کثیراً (۴۱)
  • فَالتَّالِیاتِ ذِکراً (۳)
  • لَوْ أَنَّ عِنْدَنا ذِکراً مِنَ الْأَوَّلینَ (۱۶۸))
  • أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذاباً شَدیداً فَاتَّقُوا اللَّهَ یا أُولِی الْأَلْبابِ الَّذینَ آمَنُوا قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَیکمْ ذِکراً (۱۰)
  • فَالْمُلْقِیاتِ ذِکراً (۵)

photo_2014-12-04_23-47-03

حال چرا ذکر آن بعدا گفته میشود؟

این سوال در همین سوره و در نزدیکترین آیات به همین موضوع در شبیه ترین موضوع در قرآن به همین موضوع پاسخ داده شده ۱۳ ایه قبل یعنی :

  • قالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنی‏ فَلا تَسْئَلْنی‏ عَنْ شَی‏ءٍ حَتَّی أُحْدِثَ لَک مِنْهُ ذِکراً (۷۰ )
    حضرت خضر به موسی ع می گوید نپرس بعدا به تو می گویم

 

 

  • وَ یسْئَلُونَک عَنْ ذِی الْقَرْنَینِ قُلْ سَأَتْلُوا عَلَیکمْ مِنْهُ ذِکراً (۸۳)
    اینجا خداوند می گوید بگو به مردم بعدا می گویم

نظریه :

حضرت خضر کی به موسی گفت؟

حقایق موضوع را وقتی سه واقعه تمام شد بعدا از ساخت دیوار حضرت خضر به موسی ع اصل حقایق را گفت پس اگر این دو قضیه رابطه تنگا تنگی با هم داشته باشند پس حقایق موضوع ذوالقرنین بعدا اتفاق افتادن سه واقعه به مردم روشن می شود یعنی بعد از ساختن آن دیوار یا ردم (سد)

photo_2014-12-04_23-53-11

 انَّا مَکنَّا لَهُ فِی الْأَرْضِ وَ آتَیناهُ مِنْ کلِّ شَی‏ءٍ سَبَبا (۸۴) :

photo_2014-12-04_23-53-59

photo_2014-12-04_23-54-09

  1. وَ قَفَّینا عَلی‏ آثارِهِمْ بِعیسَی ابْنِ مَرْیمَ مُصَدِّقاً لِما بَینَ یدَیهِ مِنَ التَّوْراهِ وَ آتَیناهُ الْإِنْجیلَ فیهِ هُدی وَ نُورٌ وَ مُصَدِّقاً لِما بَینَ یدَیهِ مِنَ التَّوْراهِ وَ هُدی وَ مَوْعِظَهً لِلْمُتَّقینَ (۴۶)
  2. وَ اتْلُ عَلَیهِمْ نَبَأَ الَّذی آتَیناهُ آیاتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّیطانُ فَکانَ مِنَ الْغاوینَ (۱۷۵)
  3. وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَیناهُ حُکماً وَ عِلْماً وَ کذلِک نَجْزِی الْمُحْسِنینَ (۲۲)
  4. وَ آتَیناهُ فِی الدُّنْیا حَسَنَهً وَ إِنَّهُ فِی الْآخِرَهِ لَمِنَ الصَّالِحینَ (۱۲۲)
  5. فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَیناهُ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً (۶۵)
  6. إِنَّا مَکنَّا لَهُ فِی الْأَرْضِ وَ آتَیناهُ مِنْ کلِّ شَی‏ءٍ سَبَباً (۸۴)
  7. یا یحْیی‏ خُذِ الْکتابَ بِقُوَّهٍ وَ آتَیناهُ الْحُکمَ صَبِیا (۱۲)
  8. وَ لُوطاً آتَیناهُ حُکماً وَ عِلْماً وَ نَجَّیناهُ مِنَ الْقَرْیهِ الَّتی‏ کانَتْ تَعْمَلُ الْخَبائِثَ إِنَّهُمْ کانُوا قَوْمَ سَوْءٍ فاسِقینَ (۷۴)
  9. فَاسْتَجَبْنا لَهُ فَکشَفْنا ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ وَ آتَیناهُ أَهْلَهُ وَ مِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنا وَ ذِکری‏ لِلْعابِدینَ (۸۴)
  10. وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوی‏ آتَیناهُ حُکماً وَ عِلْماً وَ کذلِک نَجْزِی الْمُحْسِنینَ (۱۴)
  11. إِنَّ قارُونَ کانَ مِنْ قَوْمِ مُوسی‏ فَبَغی‏ عَلَیهِمْ وَ آتَیناهُ مِنَ الْکنُوزِ ما إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَهِ أُولِی الْقُوَّهِ إِذْ قالَ لَهُ قَوْمُهُ لا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لا یحِبُّ الْفَرِحینَ (۷۶)
  12. وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ یعْقُوبَ وَ جَعَلْنا فی‏ ذُرِّیتِهِ النُّبُوَّهَ وَ الْکتابَ وَ آتَیناهُ أَجْرَهُ فِی الدُّنْیا وَ إِنَّهُ فِی الْآخِرَهِ لَمِنَ الصَّالِحینَ (۲۷)
  13. وَ شَدَدْنا مُلْکهُ وَ آتَیناهُ الْحِکمَهَ وَ فَصْلَ الْخِطابِ (۲۰)
  14. ثُمَّ قَفَّینا عَلی‏ آثارِهِمْ بِرُسُلِنا وَ قَفَّینا بِعیسَی ابْنِ مَرْیمَ وَ آتَیناهُ الْإِنْجیلَ وَ جَعَلْنا فی‏ قُلُوبِ الَّذینَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَهً وَ رَحْمَهً وَ رَهْبانِیهً ابْتَدَعُوها ما کتَبْناها عَلَیهِمْ إِلاَّ ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّهِ فَما رَعَوْها حَقَّ رِعایتِها فَآتَینَا الَّذینَ آمَنُوا مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَ کثیرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ (۲۷)


روایات ذوالقرنین :

۱) أصول الکافی: ترجمه مصطفوی، جلد‏۲، ص ۹

حمران بن اعین گوید: بامام باقر علیه السلام عرض کردم: علماء (امامان) چه موقعیتی دارند؟
فرمود: مانند ذو القرنین و همدم سلیمان (آصف بن برخیا) و همدم موسی علیهم السلام (یوشع بن نون یا جناب خضر) میباشند

۲) اصول کافی: ترجمه مصطفوی جلد۳، ص ۱۰

حارث بن مغیره گوید امام باقر علیه السلام فرمود: علی علیه السلام محدث بود، عرض کردم: میفرمائید پیغمبر بود؟

(چون این سؤال در بین سخن آن حضرت بود، برای جواب نفی) امام علیه السلام دست خود را این چنین (به بالا) حرکت داد.
سپس فرمود: بلکه مانند همدم سلیمان یا همدم موسی یا مانند ذو القرنین بود، مگر بشما خبر نرسیده است که
خود علی فرمود: مثال من در میان شما هم مانند ذو القرنین هست .

۳) اصول الکافی: ترجمه مصطفوی، ج‏۲، ص ۱۱

برید بن معاویه گوید:
از امام باقر و امام صادق علیه السلام پرسیدم که مقام و منزلت شما چیست؟ و بکدام کس از گذشتگان میمانید؟

فرمود:
مانند همدم موسی (جناب خضر یا یوشع بن نون ) و ذو القرنین که هر دو عالم بودند ولی پیغمبر نبودند.

(محدث (مانند مقدم به صیغه اسم مفعول از باب تفعیل) در لغت به معنی کسی است که به او حدیث و خبر تازه گویند و در لسان اخبار امام علیه السلام را محدث گویند.
زیرا خدای تعالی علوم و اخبار آسمانی‏ را بوسیله الهام یا صدای فرشته باو میرساند ولی امام شخص فرشته را نمی‏بیند،اما پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله او را می‏دید، چون راوی معنی محدث را نمی‏دانست و خیال می‏کرد که محدث شامل پیغمبر هم می‏شود، از آن سؤال کرد)

امام علیه السلام با اشاره دست فرمود:

نه، علی علیه السلام محدث بود و پیغمبر نبود و محدث مانند آصف و خضر و ذو القرنین است، و چون در روایتی که علی بن ابراهیم در تفسیرش نقل میکند، امیر المؤمنین علیه السلام مقام و موقعیت ذو القرنین را بیان میکندو سپس می‏فرماید: در میان شما هم مانند او هست یعنی خود علی علیه السلام لذا امام باقر علیه السلام در اینجا بآن روایت هم اشاره میکند

۴) بحارالانوار: ج ۱۲ ص۱۷۲

وَ سُئِلَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع عَنْ ذِی الْقَرْنَیْنِ أَ نَبِیّاً کَانَ أَمْ مَلَکاً فَقَالَ لَا نَبِیّاً وَ لَا مَلَکاً …

از امیرالمومنین علی ع در مورد ذوالقرنین سوال شد که نبی بوده یا پادشاه ، ایشان فرمودند: نه نبی بوده و نه پادشاه و…

ادامه دارد … با ما همراه باشید …

بررس شخصیت ذوالقرنین در قرآن (قسمت دوم)

درباره faez

دوباره امتحان کنید

photo_2016-11-12_02-09-15

دروغ و شایعه سلاح همیشگی ملحدان

دروغ و شایعه سلاح همیشگی ملحدان دروغ اول: نویسنده کلمه اباعبدالله به امام حسین ترجمه …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked

به کانال باور باران بپیوندید


کلیک کنید