خانه / اعجاز علمی قرآن / اعجاز علمی قرآن با تاکید بر قوانین جامعه شناختی

اعجاز علمی قرآن با تاکید بر قوانین جامعه شناختی

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع کنفرانس: اعجاز علمی قرآن با تاکید بر قوانین جامعه شناختی

بخش مجری کنفرانس: اعجاز علمی قرآن

استاد ارائه دهنده : خانم مطلب پور


 

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=w3a7jm4vfljr274wfq1n.png"><img src="http://8pic.ir/images/w3a7jm4vfljr274wfq1n_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=hd5zosfhxrnypnbp5ty4.png"><img src="http://8pic.ir/images/hd5zosfhxrnypnbp5ty4_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

 

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=eaivt3sbl5w9mkk0pvis.png"><img src="http://8pic.ir/images/eaivt3sbl5w9mkk0pvis_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

خداوند برای اتمام حجت با بندگان خویش، مکتوبی را در بین آنها به ودیعه گذاشت که این مکتوب، نه مانند کتاب های گذشتگان تحریف شدنی است و نه مانند کتاب های بشری، مختص به عصر خاصی است. این کتاب هم چون خورشید فروزان در حرکت است و انسان های تشنه، هر یک بر اساس قابلیت ها و استعدادها و نیازهای عصر خود، از این منبع نامتناهی بهره می برند. قرآن دارای حرکتی است که سکون بردار نیست و چراغی است که خاموش شدنی نیست. اگر قرآن برای زمان خاصی نازل شده بود، یا تحریف پذیر بود، با اعجاز و جاودانگی هم خوانی نداشت و نمی توانست باشد. در مورد اعجاز قرآن همین بس که چهارده قرن از آن گذشته، ولی کسی نتوانسته است یک سوره مانند آن را به رشته ی تحریر درآورد.

واژه ی «اعجاز» در لغت و اصطلاح:

«اعجاز» مشتق از ریشه ثلاثی مجرد «عجز» است در لغت به معنای:
درماندگی، ناتوانی و نیز انتهای همه چیز آمده است،و در مقابل قدرت قرار می گیرد.
در قرآن نیز به معنای لغوی به کار رفته است:
وَ اعْلَمُوا أَنَّکُمْ غَیْرُ مُعْجِزِی اللّهِ
بدانید که شما بر خداوند دست نخواهید یافت.
در اصطلاح نیز عبارت است از: کار شگفت و امر خارق العاده و معارض ناپذیر، که پیامبران الهی به منظور اثبات ادعای رسالت خویش انجام می دهند و انسان ها از انجام دادن آن ناتوان و عاجزند. با این وجود، عنصر تشکیل دهنده ی مبادی اعجاز، جوهر نفسانی انسان با توان فوق العاده اش و جهان غیب و ملکوت است.

چیستی اعجاز:

این تعریف، مشتمل بر سه نکته اساسی است:
الف ـ پدیده هاى خارق العاده اى وجود دارند که از راه اسباب و علل عادى و متعارف، پدید نمی آیند؛
ب ـ برخى از این امور خارق العاده، با اراده و اذن خاص خداى متعال، توسط پیامبران، ظهور مى کند؛
ج ـ امور خارق العاده مى تواند نشانه صدق ادعاى پیامبر باشد که در این صورت، اصطلاحاً «معجزه» نامیده مى شود.

گستره اعجاز:

الف ـ اعجاز بیانى که بیش تر به جنبه هاى لفظى، ظرافت ها ونکته هاى بلاغى نظر دارد، گرچه در این نکته ها و ظرافت ها؛ معنا و محتوا نقش اصلى را ایفا مى کند؛
ب ـ اعجاز تشریعى که ناظر به جهات نوآورى هاى مفاهیم دینى است، به دین معنا که قرآن در دو قسمت معارف و احکام راهى پیموده که بشریت بدان راه نیافته بود و براى ابدیت بدون راهنمایى دین؛ دست یابى به آن امکان پذیر نبوده است.
ج ـ اعجاز علمی که به هستی شناسی قرآن مربوط می شود.

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=f850afhyy3zjtk8ahfjb.png"><img src="http://8pic.ir/images/f850afhyy3zjtk8ahfjb_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

وَإِن کُنتُمْ فِی رَیْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَکُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ
ﺍﮔﺮ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺁﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﺑﻨﺪﻩ ﺧﻮﺩ (ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ) ﻧﺎﺯﻝ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻳﻢ ﺷﻚ ﻭ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺩﺍﺭﻳﺪ (ﻟﺎﺍﻗﻞ) ﻳﻚ ﺳﻮﺭﻩ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺁﻥ ﺑﻴﺎﻭﺭﻳﺪ ﻭ ﮔﻮﺍﻫﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﺧﺪﺍ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ ﺩﻋﻮﺕ ﻛﻨﻴﺪ ﺍﮔﺮ ﺭﺍﺳﺖ ﻣﻰ ﮔﻮﺋﻴﺪ.(۲۳)
أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِّثْلِهِ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ
ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻰ ﮔﻮﻳﻨﺪ، ﺍﻭ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﻍ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﻧﺴﺒﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﮕﻮ ﺍﮔﺮ ﺭﺍﺳﺖ ﻣﻰ ﮔﻮﺋﻴﺪ ﻳﻚ ﺳﻮﺭﻩ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺁﻥ ﺑﻴﺎﻭﺭﻳﺪ ﻭ ﻫﺮ ﻛﺲ ﺭﺍ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﻴﺪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﺧﺪﺍ (ﺑﻪ ﻳﺎﺭﻯ) ﺑﻄﻠﺒﻴﺪ.(۳۸) َ
أَمْ یَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهِ مُفْتَرَیَاتٍ وَادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن کُنتُمْ صَادِقِینَ
ﺑﻠﻜﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻰ ﮔﻮﻳﻨﺪ ﺍﻳﻦ (ﻗﺮﺁﻥ) ﺭﺍ ﺑﺪﺭﻭﻍ (ﺑﻪ ﺧﺪﺍ) ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ، ﺑﮕﻮ ﺍﮔﺮ ﺭﺍﺳﺖ ﻣﻰ ﮔﻮﺋﻴﺪ ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﺩﻩ ﺳﻮﺭﻩ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺳﻮﺭﻩ ﻫﺎﻯ ﺩﺭﻭﻏﻴﻦ ﺑﻴﺎﻭﺭﻳﺪ ﻭ ﺗﻤﺎم ﻛﺴﺎﻧﻰ ﺭﺍ ﻛﻪ ﻣﻴﺘﻮﺍﻧﻴﺪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﺧﺪﺍ (ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﺎﺭ) ﺩﻋﻮﺕ ﻛﻨﻴﺪ.(۱۳)

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=mkzsm1q8imk5aiw4pdoq.png"><img src="http://8pic.ir/images/mkzsm1q8imk5aiw4pdoq_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

دکتر رضایی اصفهانی معجزه علمی قرآن را آیاتی میدانند که:

اولاً در آن نوعی رازگویی علمی باشد به این معنا که مطلبی علمی را که قبل از نزول آیه کسی از آن اطلاع نداشته باشد به طوری که مدت ها بعد از نزول آیه مطلب علمی کشف شود و این مسأله علمی خود به گونه ای باشد که با وسایل عادی در اختیار بشر عصر نزول قابل اکتساب نباشد.
دوم اینکه اخباری غیبی در مورد وقوع حوادث طبیعی و جریانات تاریخی باشد که در هنگام نزول آیه، از آن اطلاع نداشته و پس از خبر دادن قرآن طبق همان خبر واقع شود و خبر نیز به گونه ای است که از راه عادی قابل پیش بینی نباشد.
با اعتراف به گستره اعجاز علمی قرآن کریم و با عنایت به جاودانه بودن قرآن کریم و نوع معجزه قرآن که از جنس کلام و گفتار است، اقتضا می کند تا برای بیان مقصود اعجاز به قرآن کریم بسان یک ساختار و نظام به هم پیوسته نگاه شود و برای آن اجزا و عناصری در نظر گرفت تا در توجیه اعجاز آن توفیق بیشتری حاصل شود؛ به این معنا که اعجاز علمی قرآن، اعجاز ادبی قرآن و سایر ابعاد اعجاز در قالب چنین ساختار منحصر به فردی معنا می دهد، و بر اساس چنین رویکردی، دیگران از آوردن همانند قرآن یا ده سوره و یا یک سوره عاجزند.

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=hcghkn5ckccdppy7f91s.png"><img src="http://8pic.ir/images/hcghkn5ckccdppy7f91s_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=9nq0zbcmii0wyin3ioxx.png"><img src="http://8pic.ir/images/9nq0zbcmii0wyin3ioxx_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

اعجاز اجتماعی قرآن:

  • قرآن و زندگی اجتماعی
  • قانونمندی جامعه در مطالعات جامعه شناختی
  • دلایل قانونمندی جامعه از نگاه جامعه شناختی
  • اعجاز قرآن و اشتراک جوامع در قوانین جامعه شناختی

قرآن و زندگی اجتماعی:

وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَکُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَا أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ
ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻯ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﺎﻙ ﺁﻓﺮﻳﺪ، ﺳﭙﺲ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎﺋﻰ ﺷﺪﻳﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﻯ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻳﺎﻓﺘﻴﺪ.(۲۰)
وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّهً وَرَحْمَهً إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ

ﻭ ﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻯ ﺍﻭ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﻫﻤﺴﺮﺍﻧﻰ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﺧﻮﺩ ﺷﻤﺎ ﺑﺮﺍﻯ ﺷﻤﺎ ﺁﻓﺮﻳﺪ، ﺗﺎ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﻳﺎﺑﻴﺪ، ﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻧﺘﺎﻥ ﻣﻮﺩﺕ ﻭ ﺭﺣﻤﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ، ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﺋﻰ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻯ ﮔﺮﻭﻫﻰ ﻛﻪ ﺗﻔﻜﺮ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ. (۲۱)

قانونمندی جامعه درمطالعلت جامعه شناختی:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=17rpfh57291z284n0ecw.png"><img src="http://8pic.ir/images/17rpfh57291z284n0ecw_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

اعجاز قرآن و اشتراک جوامع در قوانین جامعه شناختی مفهوم قانون و سنت درقرآن

تعریف اصطلاحی سنت :

  • روش هایی که خداوند متعال ، امور عالم و آدم را برپایه ان ها تدبیر و اداره میکند .
  • آنچه در اصطلاح فلسفی به عنوان نظام جهان و قانون اسباب خوانده میشود در زبان دین سنت الهی نامیده میشود .

 

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=zjfwpwi86ksbv1dibnm0.png"><img src="http://8pic.ir/images/zjfwpwi86ksbv1dibnm0_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

دو نوع قانون جامعه شناختی در قران داریم:

لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ
ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﺎﻣﻮﺭﺍﻧﻰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻰ ﺩﺭ ﭘﻰ، ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ، ﻭ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﺳﺮﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﻮﺍﺩﺙ (ﻏﻴﺮ ﺣﺘﻤﻰ) ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ، (ﺍﻣﺎ) ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻫﻴﭻ ﻗﻮم (ﻭ ﻣﻠﺘﻰ) ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻰ ﺩﻫﺪ ﻣﮕﺮ ﺁﻧﻜﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﻨﺪ، ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺧﺪﺍ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﺳﻮﺋﻰ ﺑﻪ ﻗﻮﻣﻰ (ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍﻋﻤﺎﻟﺸﺎﻥ) ﻛﻨﺪ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰ ﻣﺎﻧﻊ ﺁﻥ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ، ﻭ ﺟﺰ ﺧﺪﺍ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻰ ﻧﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺩﺍﺷﺖ.(۱۱)
فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَٰکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ
ﺭﻭﻯ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺁﺋﻴﻦ ﺧﺎﻟﺺ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﻛﻦ ﺍﻳﻦ ﻓﻄﺮﺗﻰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺁﻓﺮﻳﺪﻩ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﻰ ﺩﺭ ﺁﻓﺮﻳﻨﺶ ﺧﺪﺍ ﻧﻴﺴﺖ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﺩﻳﻦ ﻭ ﺁﺋﻴﻦ ﻣﺤﻜﻢ ﻭ ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ ﻭﻟﻰ ﺍﻛﺜﺮ ﻣﺮﺩم ﻧﻤﻰ ﺩﺍﻧﻨﺪ.(۳۰)

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=sh7d8rz3innqybzrwwyz.png"><img src="http://8pic.ir/images/sh7d8rz3innqybzrwwyz_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

ویژگی های جامعه شناختی در قرآن:

اسْتِکْبَارًا فِی الْأَرْضِ وَمَکْرَ السَّیِّئِ وَلَا یَحِیقُ الْمَکْرُ السَّیِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فَهَلْ یَنظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِینَ فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِیلًا وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِیلًا ﺍﻳﻨﻬﺎ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﺳﺘﻜﺒﺎﺭ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻦ ﺟﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺣﻴﻠﻪ ﮔﺮﻳﻬﺎﻯ ﺳﻮء ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺣﻴﻠﻪ ﮔﺮﻳﻬﺎﻯ ﺳﻮء ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺍﻣﺎﻥ ﺻﺎﺣﺒﺎﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﻰ ﮔﻴﺮﺩ، ﺁﻳﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﭼﻴﺰﻯ ﺟﺰ ﺳﻨﺖ ﭘﻴﺸﻴﻨﻴﺎﻥ (ﻭ ﻋﺬﺍﺑﻬﺎﻯ ﺩﺭﺩﻧﺎﻙ ﺁﻧﻬﺎ) ﺭﺍ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ؟ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮﺍﻯ ﺳﻨﺖ ﺧﺪﺍ ﺗﺒﺪﻳﻠﻰ ﻧﺨﻮﺍﻫﻰ ﻳﺎﻓﺖ، ﻭ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮﺍﻯ ﺳﻨﺖ ﺍﻟﻬﻰ ﺗﻐﻴﻴﺮﻯ ﻧﻤﻰ ﻳﺎﺑﻰ!(۴۳)
سُنَّهَ مَن قَدْ أَرْسَلْنَا قَبْلَکَ مِن رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِیلًا
ﺍﻳﻦ ﺳﻨﺖ (ﻣﺎ) ﺩﺭ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺍﻧﻰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺗﻮ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻳﻢ، ﻭ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮﺍﻯ ﺳﻨﺖ ﻣﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻭ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﻰ ﻧﺨﻮﺍﻫﻰ ﻳﺎﻓﺖ.(۷۷)

قوانین جامعه شناختی با آزادی:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=55w2kpw2kqxr8aqbrg2b.png"><img src="http://8pic.ir/images/55w2kpw2kqxr8aqbrg2b_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

وَتِلْکَ الْقُرَىٰ أَهْلَکْنَاهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِکِهِم مَّوْعِدًا
ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﺁﺑﺎﺩﻳﻬﺎﺋﻰ ﺍﺳﺖ (ﻛﻪ ﻭﻳﺮﺍﻧﻪ ﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﺑﺎ ﭼﺸﻢ ﻣﻰ ﺑﻴﻨﻴﺪ) ﻣﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺳﺘﻢ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻫﻠﺎﻙ ﻛﺮﺩﻳﻢ ﻭ (ﺩﺭ ﻋﻴﻦ ﺣﺎﻝ) ﺑﺮﺍﻯ ﻫﻠﺎﻛﺘﺸﺎﻥ ﻣﻮﻋﺪﻯ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻳﻢ.(۵۹)
وَأَن لَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَى الطَّرِیقَهِ لَأَسْقَیْنَاهُم مَّاءً غَدَقًا
ﻭ ﺍﮔﺮ ﺁﻧﻬﺎ (ﺟﻦ ﻭ ﺍﻧﺲ) ﺑﺮ ﻃﺮﻳﻘﻪ (ﺍﻳﻤﺎﻥ) ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻭﺭﺯﻧﺪ ﻣﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﺏ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺳﻴﺮﺍﺏ ﻣﻰ ﻛﻨﻴﻢ.(۱۶)
لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﺎﻣﻮﺭﺍﻧﻰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻰ ﺩﺭ ﭘﻰ، ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ، ﻭ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﺳﺮﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﻮﺍﺩﺙ (ﻏﻴﺮ ﺣﺘﻤﻰ) ﺣﻔﻆ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ، (ﺍﻣﺎ) ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻫﻴﭻ ﻗﻮم (ﻭ ﻣﻠﺘﻰ) ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻤﻰ ﺩﻫﺪ ﻣﮕﺮ ﺁﻧﻜﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﻨﺪ، ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﺧﺪﺍ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﺳﻮﺋﻰ ﺑﻪ ﻗﻮﻣﻰ (ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍﻋﻤﺎﻟﺸﺎﻥ) ﻛﻨﺪ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰ ﻣﺎﻧﻊ ﺁﻥ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ، ﻭ ﺟﺰ ﺧﺪﺍ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻰ ﻧﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺩﺍﺷﺖ.(۱۱)

http://8pic.ir/images/61p1ferjswlmjhch5izj.png

الهی بودن قوانین:

  • قانونمندی حاکم بر جوامع،ضوابط و قوانینی الهی اند نه جبر تاریخ و محیط
  • الهی بودن سنن و قوانین به این معنی که مجموعه علت و معلول ها به خداوند ختم میشوند اوست تدبیر و اراده خود را به صورت این ضوابط و در قالب این قواعد اعمال می کند.
  • این قوانین هم چون قوانین طبیعی در طول اراده الهی است و در قلمرو اراده او عمل می کنند.

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=sal64uk5vqmgo87v95a2.png"><img src="http://8pic.ir/images/sal64uk5vqmgo87v95a2_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

مصادیقی از قوانین جامعه شناختی در قرآن

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=mc7ni75fngnlo8xw874y.png"><img src="http://8pic.ir/images/mc7ni75fngnlo8xw874y_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

فراگیری آثار اعمال:

وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَلَٰکِن کَذَّبُوا فَأَخَذْنَاهُم بِمَا کَانُوا یَکْسِبُونَ
ﻭ ﺍﮔﺮ ﻣﺮﺩﻣﻰ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﺁﺑﺎﺩﻳﻬﺎ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺑﻴﺎﻭﺭﻧﺪ ﻭ ﺗﻘﻮﻯ ﭘﻴﺸﻪ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺮﻛﺎﺕ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻭ ﺯﻣﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻰ ﮔﺸﺎﺋﻴﻢ ﻭﻟﻰ (ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻘﺎﻳﻖ ﺭﺍ) ﺗﻜﺬﻳﺐ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻣﺎ ﻫﻢ ﺁﻧﺎﻧﺮﺍ ﺑﻪ ﻛﻴﻔﺮ ﺍﻋﻤﺎﻟﺸﺎﻥ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻛﺮﺩﻳﻢ.(۹۶)
وَاتَّقُوا فِتْنَهً لَّا تُصِیبَنَّ الَّذِینَ ظَلَمُوا مِنکُمْ خَاصَّهً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ
ﻭ ﺍﺯ ﻓﺘﻨﻪ ﺍﻯ ﺑﭙﺮﻫﻴﺰﻳﺪ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺘﻤﻜﺎﺭﺍﻥ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﻰ ﺭﺳﺪ (ﺑﻠﻜﻪ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺳﻜﻮﺕ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ) ﻭ ﺑﺪﺍﻧﻴﺪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻛﻴﻔﺮ ﺷﺪﻳﺪ ﺩﺍﺭﺩ.(۲۵)

اصطلاح قرآنی سیر در زمین:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=xcs2zxjvo3qsa7r7ls5a.png"><img src="http://8pic.ir/images/xcs2zxjvo3qsa7r7ls5a_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِکُمْ سُنَنٌ فَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ
ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ، ﺳﻨﺘﻬﺎﻳﻰ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ (ﻭ ﻫﺮ ﻗﻮم، ﻃﺒﻖ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻭ ﺻﻔﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺳﺮﻧﻮﺷﺘﻬﺎﻳﻰ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺷﻤﺎ ﻧﻴﺰ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺁﻧﺮﺍ ﺩﺍﺭﻳﺪ) ﭘﺲ ﺩﺭ ﺭﻭﻯ ﺯﻣﻴﻦ، ﮔﺮﺩﺵ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎم ﺗﻜﺬﻳﺐ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ (ﺁﻳﺎﺕ ﺧﺪﺍ) ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻮﺩ؟!(۱۳۷)
قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ
ﺑﮕﻮ ﺭﻭﻯ ﺯﻣﻴﻦ ﮔﺮﺩﺵ ﻛﻨﻴﺪ، ﺳﭙﺲ ﺑﻨﮕﺮﻳﺪ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎم ﺁﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺁﻳﺎﺕ ﺍﻟﻬﻰ ﺭﺍ ﺗﻜﺬﻳﺐ ﻣﻰ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﭼﻪ ﺷﺪ؟(۱۱)
وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّهٍ رَّسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ فَمِنْهُم مَّنْ هَدَى اللَّهُ وَمِنْهُم مَّنْ حَقَّتْ عَلَیْهِ الضَّلَالَهُ فَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ
ﻣﺎ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺍﻣﺘﻰ ﺭﺳﻮﻟﻰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻳﻢ ﻛﻪ ﺧﺪﺍﻯ ﻳﻜﺘﺎ ﺭﺍ ﺑﭙﺮﺳﺘﻴﺪ، ﻭ ﺍﺯ ﻃﺎﻏﻮﺕ ﺍﺟﺘﻨﺎﺏ ﻛﻨﻴﺪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﮔﺮﻭﻫﻰ ﺭﺍ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻛﺮﺩ، ﻭ ﮔﺮﻭﻫﻰ ﺿﻠﺎﻟﺖ ﻭ ﮔﻤﺮﺍﻫﻰ ﺩﺍﻣﺎﻧﺸﺎﻧﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﭘﺲ ﺩﺭ ﺭﻭﻯ ﺯﻣﻴﻦ ﺳﻴﺮ ﻛﻨﻴﺪ ﻭ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺗﻜﺬﻳﺐ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻮﺩ؟(۳۶)
فَانتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَهُ الْمُکَذِّبِینَ
ﻟﺬﺍ ﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻧﺘﻘﺎم ﮔﺮﻓﺘﻴﻢ ﺑﻨﮕﺮ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻛﺎﺭ ﺗﻜﺬﻳﺐ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻮﺩ.(۲۵) 

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=nunuix1nm6ed5ttroh2h.png"><img src="http://8pic.ir/images/nunuix1nm6ed5ttroh2h_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

خداوند در قران کریم در آیات متعددی به طور مشخص به سرگذشت برخی اقوام میپردازد و آن را منشأ درس آموزی و تامل در نحوه زندگی جاری انسان ها و حیات آنها می داند.

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=wo7vsmg9cccj76l0obpj.png"><img src="http://8pic.ir/images/wo7vsmg9cccj76l0obpj_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

وَقَضَیْنَا إِلَىٰ بَنِی إِسْرَائِیلَ فِی الْکِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْأَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا کَبِیرًا
ﻣﺎ ﺑﻪ ﺑﻨﻰ ﺍﺳﺮﺍﺋﻴﻞ ﺩﺭ ﻛﺘﺎﺏ (ﺗﻮﺭﺍﺕ) ﺍﻋﻠﺎم ﻛﺮﺩﻳﻢ ﻛﻪ ﺩﻭﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻦ ﻓﺴﺎﺩ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﻛﺮﺩ، ﻭ ﺑﺮﺗﺮﻯ ﺟﻮﺋﻰ ﺑﺰﺭﮔﻰ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﻧﻤﻮﺩ.(۴)

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=66zs58ai372fkzh2ouqp.png"><img src="http://8pic.ir/images/66zs58ai372fkzh2ouqp_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

در عهد عتیق لغت اسرائیل به معنی دوازده قبیله بنی اسرائیل و همچنین به معنی مردم کشور اسرائیل قدیم است.

موقعیت جغرافیایی اسرائیل:

اسرائیل در ساحل شرقی دریای مدیترانه واقع شده و در شمال با لبنان، در شمال شرقی با سوریه، در شرق با اردن و در جنوب غربی با مصر مرز زمینی دارد. اسرائیل هم‌چنین در شرق با کرانه باختری رود اردن و در جنوب غربی با نوار غزه مجاورت دارد. این کشور با وجود اندازه نسبتاً کوچک دارای ویژگی‌های جغرافیایی متنوع است.

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=3e0trwgxnoywbldgy9x9.png"><img src="http://8pic.ir/images/3e0trwgxnoywbldgy9x9_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=w83v0j1uq73rp9936o7u.png"><img src="http://8pic.ir/images/w83v0j1uq73rp9936o7u_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

أَنجَیْنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُ أَجْمَعِینَ
ﻣﻮﺳﻰ ﻭ ﺗﻤﺎم ﻛﺴﺎﻧﻰ ﺭﺍ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩﻳﻢ.(۶۵)
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِینَ ﺳﭙﺲ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﻏﺮﻕ ﻛﺮﺩﻳﻢ. (۶۶)
إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَهً وَمَا کَانَ أَکْثَرُهُم مُّؤْمِنِینَ
ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺭﻭﺷﻨﻰ ﺍﺳﺖ (ﺑﺮﺍﻯ ﺁﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺣﻖ ﻃﻠﺒﻨﺪ) ﻭﻟﻰ ﺍﻛﺜﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻧﻴﺎﻭﺭﺩﻧﺪ.(۶۷)

این دسته از آیات از چند جهت قابل توجه و تأمل می باشند:
الف) ویژگی مشترک همه اقوام در تکذیب پیامبرانشان بوده است؛
ب) اکثر این اقوام و گروه ها مؤمن نبودند و لذا از نظر اعتقادی در سطح نازل و گاه فاقد اعتقاد به خدا بودند؛
ج) در تمامی این آیات به دلیل همان ویژگی ها، نشانه ها یی در سرگذشت این اقوام است که قرآن خواهان توجه به آن آیات است.

نتیجه:

در دیدگاه قرآن کریم و مسأله قانونمندی جوامع در دیدگاه جامعه شناسی و جود دارد که با توجه به ویژگی ها، شرایط، عوامل تحقق و اظهار وجود چنین قوانینی در نگاه قرآن کریم، جامعیت قرآن در این نگاه ثابت می شود و بلکه نشانگر عمق دیدگاه قرآن و توجه به جامعه به عنوان بستر اصلی شکل گیری رفتارها و وابستگی آن به ارزیابی های آن جهانی است. این قانونمندی علاوه بر این که جنبه این جهانی دارد و بستر آن در جهان مادی است، هدف و جهت گیری آن به سمت امور غیر مادی و جهان دیگر است که بیان چنین تبیینی در قدرت و توان جامعه شناسی نیست که خود نوید نوعی جامع نگری قرآن به مسائل جامعه بشری و تحلیل قواعد و قالب های حاکم بر رفتارها، به صورتی اعجازگونه است. در این نگاه ضمن تأکید بر حیات اجتماعی بشر و وجود غیرقابل انکار جامعه بشری با تمام روابط و عناصر تشکیل دهنده آن، قوانینی را می توان از نگاه قرآن کریم برای آن اثبات نمود که نه تنها از ویژگی های عمومی قوانین برخوردار است بلکه ویژگی الهی بودن و قطعیت و استثناناپذیری آن می تواند دریچه نو و کارآمدی را در عرصه مطالعات علل و عوامل قانونمندی تاریخ و جامعه با نگرشی نو و بسیار مترقیانه باز نماید.

منابع:

  • قرآن کریم.
  • نهج البلاغه، تدوین، سید رضی، انتشارات دارالهجره، قم. (نسخه صبحی صالح).
  • ابن خلدون، عبدالرحمن، مقدمه، دارالکتب، بیروت، ۲۰۰۷م.
  • آرون، ریمون، مراحل اساسی اندیشه در جامعه شناسی، مترجم: باقر پرهام، نشر علمی فرهنگی، تهران ۱۳۷۰.
  • آقایی، محمد رضا، روش شناسی تفسیر اجتماعی، دوفصلنامه قرآن و علم، شماره پنجم ۱۳۸۸.
  • جعفری لنگرودی، محمد جعفر، ترمینولوژی حقوق، نشر گنج دانش،۱۳۸۴ش.
  • جوادی آملی، عبدالله، جامعه در قرآن، قم، نشر اسراء، ۱۳۸۸.
  • وحی و نبوت، قم، نشر اسراء، ۱۳۸۸.
  • حکیمی، محمد رضا، دانش مسلمین، تهران، نشر دلیل ما، ۱۳۸۲.
  • خوئی، ابوالقاسم، مرزهای اعجاز، ترجمه‎ جعفر سبحانی،بی تا بی جا.
  • البیان فی علوم القرآن، نشر انوار الهدی، بی جا ۱۴۰۱ق.
  • رضایی اصفهانی، محمد علی، پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، قم، نشر مبین،۱۳۸۱.
  • زمانی، محمد حسن، قرآن و مستشرقان، قم، انتشارات دفتر تبلیغات،۱۳۸۵.
  • سجاد، جعفر، فرهنگ علوم فلسفی و کلامی، تهران، نشر امیرکبیر،۱۳۷۵.
  • شارون، جوئل، ده پرسش از دیدگاه جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران، نشر نی، ۱۳۸۶.
  • صدر .محمد باقر. سنت های تاری%D

درباره faez

دوباره امتحان کنید

675sh

کشف شواهد علمی قطعی در مورد وجود جهان هایی دیگر

  اعجاز علمی قرآن:   سوره ی اعراف آیه ۵۴: تبَارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ پر …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked

به کانال باور باران بپیوندید


کلیک کنید