خانه / اعجاز علمی قرآن / حجاب در قرآن

حجاب در قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع کنفرانس: حجاب در قرآن

بخش مجری کنفرانس: اعجاز علمی قرآن

استاد ارائه دهنده : خانم متین


<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=k7x8y6mpeepcjlhswu1m.png"><img src="http://8pic.ir/images/k7x8y6mpeepcjlhswu1m_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

آیه ۳۰ سوره نور:

قل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِکَ أَزْکَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصْنَعُونَ
به مردان با ایمان بگو: دیده [از نامحرم‏] فرونهند و پاکدامنى خود را حفظ کنند، که این براى آنها پاکیزه‏تر است. همانا خدا به آنچه مى‏کنند آگاه است.

Say to the believing men that they cast down their looks and guard their private parts; that is purer for them; surely Allah is Aware of what they do.

شأن نزول:

در کتاب کافى از امام باقر (علیه السلام) نقل شده که جوانى از انصار در مسیر خود با زنى روبرو شد (و در آن روز زنان مقنعه خود را در پشت گوشها قرار مى‏دادند و طبعا گردن و مقدارى از سینه آنها نمایان مى‏شد)

چهره آن زن نظر آن جوان را به خود جلب کرد و چشم خود را به او دوخت. هنگامى که زن گذشت جوان هم چنان با چشمان خود او را بدرقه مى‏کرد در حالى که راه خود را ادامه مى‏داد تا اینکه وارد کوچه تنگى شد و باز هم چنان به پشت سر خود نگاه مى‏کرد، ناگهان صورتش به دیوار خورد و تیزى استخوان یا قطعه شیشه‏اى که در دیوار بود، صورتش را شکافت!

جوان به خود آمد و دید خون از صورتش جارى است و به لباس و سینه‏اش ریخته! (سخت ناراحت شد) با خود گفت : به خدا سوگند من خدمت پیامبر مى‏روم و این ماجرا را بازگو مى‏کنم.

هنگامى که چشم رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به او افتاد فرمود چه شده است؟ و جوان ماجرا را نقل کرد، در این هنگام جبرئیل، نازل شد و آیه ۳۰ را آورد.

پیش از این هم گفته ایم که این سوره در حقیقت سوره عفت و پاکدامنى و پاکسازى از انحرافات جنسى است، و بحثهاى مختلف آن از این نظر انسجام روشنى دارد، آیات مورد بحث که احکام نگاه کردن و چشم چرانى و حجاب را بیان مى دارد نیز کاملا به این امر مربوط است.
“یغضوا” از ماده “غض” بر (وزن خز) در اصل به معنى کم کردن و نقصان است و در بسیارى از موارد در کوتاه کردن صدا یا کم کردن نگاه گفته مى شود، بنابراین آیه نمى گوید مؤ منان باید چشمهاشان را فرو بندند، بلکه مى گوید باید نگاه خود را کم و کوتاه کنند، و این تعبیر لطیفى است به این منظور که اگر انسان به راستى هنگامى که با زن نامحرمى روبرو مى شود بخواهد چشم خود را به کلى ببندد ادامه راه رفتن و مانند آن براى او ممکن نیست، اما اگر نگاه را از صورت و اندام او بر گیرد و چشم خود را پائین اندازد گوئى از نگاه خویش کاسته است و آن صحنه اى را که ممنوع است از منطقه دید خود به کلى حذف کرده است.
قابل توجه اینکه قرآن نمى گوید از چه چیز چشمان خود را فرو گیرند (و به اصطلاح متعلق آن فعل را حذف کرده ) تا دلیل بر عموم باشد، یعنى از مشاهده تمام آنچه نگاه به آنها حرام است چشم برگیرند.
اما با توجه به سیاق آیات مخصوصا آیه بعد که سخن از مساءله حجاب به میان آمده به خوبى روشن مى شود که منظور نگاه نکردن به زنان نامحرم است، شاءن نزولى را که در بالا آوردیم نیز این مطلب را تایید مى کند.
از آنچه گفتیم این نکته روشن مى شود که مفهوم آیه فوق این نیست که مردان در صورت زنان خیره نشوند تا بعضى از آن چنین استفاده کنند که نگاههاى غیرخیره مجاز است، بلکه منظور این است که انسان به هنگام نگاه کردن معمولا منطقه وسیعى را زیر نظر مى گیرید، هر گاه زن نامحرمى در حوزه دید او قرار گرفت چشم را چنان فرو گیرد که آن زن از منطقه دید او خارج شود یعنى به او نگاه نکند اما راه و چاه خود را ببیند و اینکه “غض” را به معنى کاهش گفته اند منظور همین است .
منظور از حفظ فرج به طورى که در روایات وارد شده است پوشانیدن آن از نگاه کردن دیگران است.
در حدیثى از امام صادق (علیه السلام ) مى خوانیم : کل آیه فى القرآن فیها ذکر الفروج فهى من الزنا الا هذه الایه فانها من النظر هر آیه اى که در قرآن سخن از حفظ فروج مى گوید، منظور حفظ کردن از زنا است جز این آیه منظور از آن حفظ کردن از نگاه دیگران است.

در «صحیح بخاری» مى‏خوانیم که پیامبر اکرم (صَلیَّ اللهُ علیهِ و آله) فرمودند:
جلو راه مردم ننشینید.
مردم گفتند: ما ناچاریم از نشستن.
فرمود: پس حقّ آن را ادا کنید.
پرسیدند حقّ آن چیست ؟
فرمود: «غَضّ البَصر و کَفّ الاَذى‏ و رَدّ السلام والامر بالمعروف و النهى‏ عن المنکر»
ترک چشم چرانى‏ و مردم آزاری، جواب دادن به سلام دیگران، امر به معروف و نهى‏ از منکر.

حضرت عیسى‏ (علیه السلام) فرمود: از نگاه به نامحرم بپرهیزید که بذر شهوت را در دل مى‏نشاند و همین براى‏ دچار شدن انسان به فتنه کافى‏ است. حضرت على‏ (علیه السلام) فرمود:
“العَین رائِدُ القلب” چشم، دل را بدنبال خود مى‏کشد.
“العَین مَصائد الشیطان” چشم، قلاّب شیطان است.

پیامبر اکرم (صَلیَّ اللهُ علیهِ و آله) فرمود: “النَظَر سَهم مسموم مِن سهام ابلیس فمَن تَرکَها خَوفاً من الله اعطاه الله ایماناً یَجِد حلاوه فى‏ قلبه”
نگاه بد تیرى‏ از تیرهاى‏ مسموم شیطان است که هر کس ازترس خدا چشم خود را فرو بندد خداوند به او ایمانى‏ مى‏دهد که از درون خویش شیرینى‏ و مزه‏ى آن را احساس مى‏کند.

امام صادق (علیه السلام) درباره‏ى نگاه مجاز به زن نامحرم فرمود:
«الوَجه والکَفّین والقَدمَین» یعنى‏ نگاه به صورت و کف دست ها و روى‏ پاها جایز است، (لکن بدون شهوت)

پیامبر اکرم (صَلیَّ اللهُ علیهِ و آله) فرمود:
هرکس چشم خود را از حرام پر کند، در قیامت چشم او از آتش پر خواهد شد مگر اینکه توبه کند.

پیام های آیه:

❶ لازمه‏ى ایمان حفظ نگاه از حرام است. (قل للمؤمنین… یغضّوا…)
❷ جاذبه هاى‏ غریزى‏ را باید کنترل کرد. (یغضّوا)
❸ گناه را از سرچشمه جلوگیرى‏ کنیم وتقوا را از چشم شروع کنیم.(من ابصارهم)
❹ چشم پاک مقدّمه‏ى پاکدامنى‏ است. (یَغضّوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم)
❺ پوشش، براى‏ مردان نیز واجب است. (یَحفظوا فُروجهم)
❻ چشم چرانى‏ و بى‏ عفّتى‏ مانع رشد معنوى‏ انسان است. (یغضّوا یحفظوا ازکی)
❼ چشم چرانی، در محضر خداست. (در محضر خدا معصیت نکنیم) (یغضّوا… اِنّ الله خبیر)

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=zhafuwj0nwzljfzx0oy9.png"><img src="http://8pic.ir/images/zhafuwj0nwzljfzx0oy9_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

وقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُیُوبِهِنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِینَ غَیْرِ أُوْلِی الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلَا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ

و به زنان مؤمن بگو که چشمان خویش را ببندند و شرمگاه خود را نگه ، دارندو زینتهای خود را جز آن مقدار که پیداست آشکار نکنند و مقنعه های خود را تا گریبان فرو گذارند و زینتهای خود را آشکار نکنند ، جز برای شوهر خودیا پدر خود یا پدر شوهر خود یا پسر خود یا پسر شوهر خود یا برادر خود یاپسر برادر خود ، یا پسر خواهر خود یا زنان همکیش خود ، یا بندگان خود ،یا مردان خدمتگزار خود که رغبت به زن ندارند ، یا کودکانی که از شرمگاه زنان بی خبرند و نیز چنان پای بر زمین نزنند تا آن زینت که پنهان کرده اند دانسته شود ای مؤمنان ، همگان به درگاه خدا توبه کنید ، باشد که رستگار گردید.

And say to the believing women that they cast down their looks and guard their private parts and do not display their ornaments except what appears thereof, and let them wear their head-coverings over their bosoms, and not display their ornaments except to their husbands or their fathers, or the fathers of their husbands, or their sons, or the sons of their husbands, or their brothers, or their brothers’ sons, or their sisters’ sons, or their women, or those whom their right hands possess, or the male servants not having need (of women), or the children who have not attained knowledge of what is hidden of women; and let them not strike their feet so that what they hide of their ornaments may be known; and turn to Allah all of you, O believers! so that you may be successful.

سوره مبارکه نور ٣١:

در این آیه بعد به شرح وظائف زنان در این زمینه مى پردازد، نخست به وظائفى که مشابه مردان دارند اشاره کرده مى گوید:
“و قل للمؤ منات یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهن”
و به زنان با ایمان بگو چشمهاى خود را فرو گیرند (و از نگاه کردن به مردان نامحرم خوددارى کنند) و دامان خود را حفظ نمایند.
و به این ترتیب چشم چرانى همانگونه که بر مردان حرام است بر زنان نیز حرام مى باشد، و پوشانیدن عورت از نگاه دیگران، چه از مرد و چه از زن براى زنان نیز همانند مردان واجب است .
سپس به مساءله حجاب که از ویژگى زنان است ضمن سه جمله اشاره فرموده:
“و لا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها”
آنها نباید زینت خود را آشکار سازند جز آن مقدار که طبیعتا ظاهر است.
در اینکه منظور از زینتى که زنان باید آن را بپوشانند و همچنین زینت آشکارى که در اظهار آن مجازند چیست، در میان مفسران سخن بسیار است.

بعضى زینت پنهان را به معنى زینت طبیعى (اندام زیباى زن) گرفته اند، در حالى که کلمه زینت به این معنى کمتر اطلاق مى شود.

بعضى دیگر آن را به معنى محل زینت گرفته اند، زیرا آشکار کردن خود زینت مانند گوشواره و دستبند و بازوبند به تنهائى مانعى ندارد، اگر ممنوعیتى باشد مربوط به محل این زینتها است، یعنى گوشها و گردن و دستها و بازوان.

بعضى دیگر آن را به معنى خود زینت آلات گرفته اند منتها در حالى که روى بدن قرار گرفته، و طبیعى است که آشکار کردن چنین زینتى توام با آشکار کردن اندامى است که زینت بر آن قرار دارد.

حق این است که ما آیه را بدون پیشداورى و طبق ظاهر آن تفسیر کنیم که ظاهر آن همان معنى سوم است و بنابراین زنان حق ندارند زینتهائى که معمولا پنهانى است آشکار سازند هر چند اندامشان نمایان نشود و به این ترتیب آشکار کردن لباسهاى زینتى مخصوصى را که در زیر لباس عادى یا چادر مى پوشند مجاز نیست، چرا که قرآن از ظاهر ساختن چنین زینتهائى نهى کرده است .
آیه شریفه به پوشیده داشتن سر، گردن، سینه و دست یا جایگاه‏هایى که زر و زیورها در آنجا قرار مى‏ گیرد سفارش مى‏کند، نه به خود زر و زیور چرا که به خود زر و زیور، اگر در سر و گردن و دیگر جایگاه‏ هاى خود نباشد مى‏ شود نگاه کرد.
برخى بر آنند که زینت و زیور، بر دو بخش قابل تقسیم است: زینتهاى آشکار و زینتهاى نهان، زینتهایى که به طور طبیعى هویداست، پوشاندن آنها لازم نیست و بدون نیّت هوس‏آلود مى‏توان به آنها نگریست امّا زینتهاى نهانى را باید پوشاند.

زینتهاى آشکار و نهان‏:

در این مورد که زینتهاى آشکار و نهان، در آیه شریفه چیست، دیدگاه‏ ها یکسان نیست:
به نظر عده ای، منظور از زینتهاى آشکار، لباسهاى رویین و چادر و پوشش ظاهرى زنان، و منظور از زینتهاى نهان، چیزهایى بسان گوشواره و دستبند و خلخال است.
اما گروهی دیگر، منظور از زیورها و زینتهاى آشکار، انگشتر و خضاب کف دستهاست.
و از دیدگاه پاره‏ اى، چهره و کف دستهاست. در تفسیر «على بن ابراهیم» آمده است که منظور، کف دستها و انگشتان مى‏باشد.
وَلْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى جُیُوبِهِنَ‏ و زنان باید روسریهاى خویش را بر گردن و سینه خویش بیندازند تا سر و گردن و سینه آنان از دید بیگانه محفوظ باشد.

برخى برآنند که در آن روزگاران، زنان روسریها را به پشت سر مى‏ افکندند و به همین جهت گردن و سینه آنان هویدا مى‏شد و واژه «جیوب» در آیه، اشاره به گردن و سینه‏ هاست که باید پوشیده شود.
و نظر برخى دیگر، آیه شریفه بدان دلیل دستور فرو انداختن روسریها را بر گردنها و سینه‏ ها مى‏ دهد که بدین وسیله، گوشواره‏ ها و گردنها وسینه‏ ها را بپوشانند.
ابن عباس مى‏گوید: این دستور براى این است که سینه و گلو و موها و گردن زنان از دید بیگانه محفوظ بماند.
دومین حکمى که در آیه بیان شده است که:
“و لیضر بن بخمرهن على جیوبهن” آنها باید خمارهاى خود را بر سینه هاى خود بیفکنند.
“خُمر” جمع “خمار” (بر وزن حجاب) در اصل به معنى پوشش است، ولى معمولا به چیزى گفته مى شود که زنان با آن سر خود را مى پوشانند (روسرى)
“جیوب” جمع “جیب” (بر وزن غیب) به معنى یقه پیراهن است که از آن تعبیر به گریبان مى شود و گاه به قسمت بالاى سینه به تناسب مجاورت با آن نیز اطلاق مى گردد.
از این جمله استفاده مى شود که زنان قبل از نزول آیه، دامنه روسرى خود را به شانه ها یا پشت سر مى افکندند، به طورى که گردن و کمى از سینه آنها نمایان مى شد، قرآن دستور مى دهد روسرى خود را بر گریبان خود بیفکنند تا هم گردن و هم آن قسمت از سینه که بیرون است مستور گردد. (از شاءن نزول آیه که قبلا آوردیم نیز این معنى به خوبى استفاده مى شود)
✬ در سومین حکم مواردى را که زنان مى توانند در آنجا حجاب خود را برگیرند و زینت پنهان خود را آشکار سازند با این عبارت شرح مى دهد: “وَلایُبْدِیْنَ زِیْنَتَهُنَ‏” و زنان با ایمان نباید زینت‏ ها و زیورها و زیباییهاى خود را آشکار سازند، جز براى این گروهها: إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَ‏ براى شوهرانشان آرى، آنان نزد شوهرانشان لازم نیست زیورهاى باطنى خود را بپوشانند و روسرى داشته باشند، بلکه مناسب است زیورها و زیباییهاى خود را در محیط خانه و خانواده و در برابر شوهرانشان آشکار سازند…
پیامبر گرامى فرمود: لعن السلتاء من النساء و المرها آن زنى که در محیط خانه و براى همسر خویش خود را آراسته نسازد و خضاب نکند و سرمه نکشد و در اندیشه پایمال ساختن حقوق او باشد از رحمت خدا بدور است. و نیز فرمود: و لعن المسّوفه و المضله و نیز آن زنى که در برابر تقاضاى قانونى و مشروع همسرش بهانه‏ جویى و تعلّل ورزد و یا عذر دروغین آورد از رحمت خدا بدور است.

أَوْ ءابَائِهِنَ‏ یا پدرانشان
أَوْ ءابَاءِ بُعُوْلَتِهِنَ‏ یا در برابر پدر شوهرانشان
أَوْ أَبْنَائِهِنَ‏ یا در برابر پسرانشان
أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَ‏ یا در برابر پسران همسرانشان
أَوْ إِخْوانِهِنَ‏ یا در برابر برادرانشان
أَوْ بَنِى إِخْوانِهِنَ‏ یا پسران برادرانشان
أَوْبَنِى أَخَواتِهِنَ‏ یا پسران خواهرانشان در برابر این گروهها بر زنان مسلمان لازم نیست روسرى بر سر و گردن فرواندازند و زینت و زیور خود را پوشیده دارند، چراکه این گروهها به زن محرم مى‏باشند و نمى‏توانند با او پیمان زندگى مشترک امضا کنند.
جدّ شوهر و نوه شوهر نیز از اینها به شمار مى‏ روند و پوشش در برابر آنها نیز لازم نیست. امّا همه این ده گروهى که تا کنون بیان شد به شرطى پوشش در برابر آنها لازم نیست و نگاه آنان به شرطى روا و حلال است که هوس‏ آلود نباشد و لغزش و فسادى در اندیشه و نیّتها راه نیابد. أَوْ نِسَائِهِنَ‏ و زنان، در برابر زنان با ایمان لازم نیست خود را بپوشانند، امّا در برابر زنان شرک‏ گرا لازم است. أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُنَ‏ و نیز در برابر کنیزانشان فروافکندن روسرى و گرفتن پوشش لازم نیست.
به نظر عده ای، غلام نباید به موى زن مسلمانى که مالک و صاحب اوست بنگرد؛ امّا به باور پاره‏ اى، میان غلام و کنیز تفاوتى نیست و حکم هر دو یکسان است. از حضرت صادق علیه السلام نیز در این مورد روایتى رسیده است. «جبایى» مى‏گوید: غلام تا هنگامى که به بلوغ نرسیده است مى‏ تواند به زن باایمانى که صاحب و مالک اوست بنگرد؛ امّا از دیدگاه کارشناسان فقه، غلام نمى‏ تواند به زن باایمانى که صاحب اوست نگاه کند و فقها او را نامحرم شناخته‏ اند. أَوِ التَّابِعِیْنَ غَیْرِ أُوْلِى الْإِرْبَهِ مِنَ الرِّجَالِ‏ و نیز براى زنان با ایمان، پوشش زیور و زینتهاى خود در برابر خدمتکاران مردنما و کم خردى که فاقد تمایلات جنسى هستند لازم نیست.
به باور برخى، منظور، مردنماى بى‏ خردى است که هزینه زندگى او را همان زن باایمان مى‏ دهد و هیچ میل و رغبتى هم به زنان ندارد و فاقد نیروى جنسى است. از ششمین امام نور نیز این جمله همین‏ گونه تفسیر شده است.
امّا به نظر بعضی دیگر، منظور، مرد عقیمى مى‏ باشد که هیچ میل و توان جنسى در وجودش نیست.
عده ای، بر آنند که منظور، کسى است که نیروى جنسى‏اش را از میان برده‏اند و براى همیشه فاقد آن است؛ امّا پاره‏اى مى‏گویند: منظور، مرد کهنسال مى‏باشد.
و از دیدگاه بعضی منظور، غلامى است که به مرحله بلوغ نرسیده است.
به هرحال چکیده سخن این است که بر زنان با ایمان پوشش و روسرى در برابر مردى که به هر دلیلى نیروى جنسى نداشته و تمایل به جنس مخالف ندارد، لازم نیست. أَوِ الطِّفْلِ الَّذِیْنَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلى عَوْرَاتِ النِّسَاءِ و نیز در برابر کودکانى که از امور جنسى آگاهى ندارند…
منظور، کودکانى است که هنوز به مرحله بلوغ نرسیده و توان آمیزش ندارند.
و بالاخره چهارمین حکم را چنین بیان مى کند:
“و لا یضر بن بارجلهن لیعلم ما یخفین من زینتهن”
آنها به هنگام راه رفتن پاهاى خود را به زمین نزنند تا زینت پنهانیشان دانسته شود. (و صداى خلخالى که بر پا دارند به گوش رسد)
آنها در رعایت عفت و دورى از امورى که آتش شهوت را در دل مردان شعله ور مى سازد و ممکن است منتهى به انحراف از جاده عفت شود، آنچنان باید دقیق و سختگیر باشند که حتى از رساندن صداى خلخالى را که در پاى دارند به گوش ‍ مردان بیگانه خود دارى کنند، و این گواه باریک بینى اسلام در این زمینه است.
سرانجام با دعوت عمومى همه مؤ منان اعم از مرد و زن به توبه و بازگشت به سوى خدا آیه را پایان مى دهد، مى گوید:
“و توبوا الى الله جمیعا ایها المؤ منون لعلکم تفلحون” همگى به سوى خدا باز گردید اى مؤ منان! تا رستگار شوید.
اگر در گذشته کارهاى خلافى در این زمینه انجام داده اید اکنون که حقایق احکام اسلام براى شما تبیین شد از خطاهاى خود توبه کنید و براى نجات و فلاح به سوى خدا آئید که رستگارى تنها بر در خانه او است، و بر سر راه شما لغزشگاههاى خطرناکى وجود دارد که جز با لطف او، نجات ممکن نیست، خود را به او بسپارید!
درست است که قبل از نزول این احکام، گناه و عصیان نسبت به این امور مفهومى نداشت، ولى مى دانیم قسمتى از مسائل مربوط به آلودگیهاى جنسى جنبه عقلانى دارد و به تعبیر مصطلح از مستقلات عقلیه است که حکم عقل در آنجا به تنهائى براى ایجاد مسئولیت کافى است.

پیام های آیه های :

در لزوم عفّت و پاکدامنى‏ و ترک نگاه حرام بین زن و مرد، فرقى‏ نیست.(یَغضّوا یَغضُضن یَحفظوا یَحفظن)

جلوه گرى‏ زنان، در جامعه ممنوع است. (ولا یُبدین زینتهنّ)

ظاهر بودن قسمت هایى‏ از بدن که به طور طبیعى‏ پیداست، (صورت، دست یا پا) مانعى‏ ندارد. (الاّ ما ظَهَر منها)

در میان انواع پوشش ها، نام مقنعه و روسرى‏ بزرگ آمده و این دلیل بر اهمیّت حجاب است. (خُمُرهنّ)

در قانون گزارى‏ باید به ضرورت ها، واقعیّت ها و نیازها توجّه شود. (اگر پوشاندن آن قسمت از بدن که خود به خود آشکار است، واجب مى‏شد، زندگى‏ براى‏ عموم زنان مشکل بود) (الاّ ما ظَهر منها)

اسلام به نیازهاى‏ فطرى‏ و غریزى‏ بشر پاسخ مثبت مى‏دهد. (الاّ لبُعولتهنّ)

از بردگان و غلامان و افراد ملازمى‏ که نیازى‏ به همسر ندارند، ستر و پوشاندن واجب نیست. (او ما مَلَکت ایمانهنّ او التّابعین غیر اولِى‏ الاربه)

هرگونه راه رفتنى‏ که سبب آشکار شدن زیورهاى‏ مخفى‏ زن شود ممنوع است. (ولا یضربن بارجلهنّ)

زن، حقّ مالکیّت دارد. (مَلَکت ایمانهنّ)

زن، زینت خود را تنها به زنان مسلمان مى‏تواند نشان دهد و نزد زنان کفّار باید خود را بپوشاند. (نسائهنّ) یعنى‏ زنان خودى‏ و مسلمان نه بیگانه.

پوشش زن با تمایلات جنسى‏ مردان نامحرم کاملاً ارتباط دارد، براى‏ (غیراولى‏ الاِربَه) که میلى‏ به همسر ندارد پوشش لازم نیست.

حجاب وپوشش، واجب است، (ولیَضربنَ بخُمُرهنّ) وهرکارى‏ که زینت زن را آشکار کند یا دیگران را از آن آگاه کند ممنوع است. (لیعلم مایُخفین من زینتهنّ)

مقدار واجب براى‏ پوشش سر و صورت، انداختن روسرى‏ و مقنعه‏اى‏ است که گردن و سینه را بپوشاند. (خُمُرهنّ على‏ جُیوبِهنّ)

با حفظ حجاب، حضور زن در جامعه مانعى‏ ندارد. (ولا یُبدینَ زینتهنّ) همانگونه که شرکت زن در نماز جماعت بلامانع است. (و ارکَعى‏ مع الرّاکعین)

همه مردم نسبت به مسأله نگاه و حجاب مسئولند و براى‏ نگاه هاى‏ حرامخود باید توبه کنند. (توبوا الى‏ الله جمیعاً ایّها المؤمنون)

مقتضاى‏ ایمان، توبه به درگاه خداوند است. (توبوا الى‏ الله جمیعاً ایّها المؤمنون)

توبه، هم واجب است و هم کلید رستگارى‏ است. (تُوبوا… تفلحون)

راه رستگاری، بازگشت از مسیرهاى‏ انحرافى‏ به راه خداست. (تُوبوا الى‏ الله…تفلحون)

فلسفه حجاب:

مساءله این است که آیا زنان (با نهایت معذرت) باید براى بهره بردن از طریق سمع و بصر و لمس (جز آمیزش جنسى ) در اختیار همه مردان باشند و یا باید این امور مخصوص همسرانشان گردد.
بحث در این است که آیا زنان در یک مسابقه بى پایان در نشان دادن اندام خود و تحریک شهوات و هوسهاى آلوده مردان درگیر باشند و یا باید این مسائل از محیط اجتماع بر چیده شود، و به محیط خانواده و زندگى زناشوئى اختصاص ‍یابد؟!

اسلام طرفدار برنامه دوم است و حجاب جزئى از این برنامه محسوب مى شود، در حالى که غربیها و غربزد۶ان واجب است که اطراف روسری‏های خود را به سینه‏های خود بیفکنند نه به دلیل تعیین کیفیت حجاب، یا نوع لباس آن است. بلکه چون نوع لباس و روسری های زنان زمان نزول قرآن به این کیفیت بوده؛ لذا سخن از خمرهن، به میان آمده است.

خداوند در قرآن می فرماید:
وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی‏ جُیُوبِهِنَّ
بر زنان واجب است خمارهای خود را بر سینه‏ های خویشتن بیفکنند.

و این وجوب از کلمه«لیضربن» استفاده می‏شود که صیغه امر غایب و صیغه امر دلالت بر وجوب دارد. با توجه به معنای کلمه خمر، که در آیه مورد بحث است؛ تردیدی نیست که حجاب در اسلام واجب و لازم است. به عبارت دیگر: مدرک وجوب حجاب از نظر قرآن مجید همین آیه مذکور می‏باشد. جالب این که این آیه نوع حجاب؛ یعنی آن لباسی را که زن باید به منظور و به عنوان حجاب بپوشد؛ تعیین نکرده است؛ یعنی نفرموده: حجاب عبارت است از چادر. و چادر عبارت است از این چیزی که در این زمان پوشیده می‏شود. و یا این که حجاب فقط منحصر به روسری است که آیه مذکور می‏گوید. و اگر می‏بینیم آیه مورد بحث می‏گوید: بر زنان واجب است که اطراف روسری‏های خود را به سینه‏ های خود بیفکنند نه به دلیل تعیین کیفیت حجاب، یا نوع لباس آن است. بلکه چون نوع لباس و روسری های زنان زمان نزول قرآن به این کیفیت بوده؛ لذا سخن از خمرهن، به میان آمده است.
در حقیقت آیه ۳۱ سورهء نور شامل چند دلیل برای وجوب پوشش و حجاب عفیفانه و حرمت نمایاندن بعضی از اندام و مو و زینت های محرک زنان می باشد که در اینجا به اختصار به برخی از آنها اشاره می کنیم:

⬇ به کلمه زینت در آیات زیر توجه بفرمایید:⬇
یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ إِنْ کُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَیاهَ الدُّنْیاوَ زینَتَها فتَعالَیْنَ أُمَتِّعْکُنَّ وَ أُسَرِّحْکُنَّ سَراحاً جَمیلاً (۲۸) الاحزاب
وَ ما أُوتیتُمْ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَمَتاعُ الْحَیاهِ الدُّنْیا و زینَتُها و ما عِنْدَ اللَّهِ خَیْرٌ وَ أَبْقى‏ أَ فَلا تَعْقِلُونَ (۶۰)القصص
مَنْ کانَ یُریدُ الْحَیاهَ الدُّنْیا وَ زینَتَها نوَفِّ إِلَیْهِمْ أَعْمالَهُمْ فیها وَ هُمْ فیها لا یُبْخَسُونَ (۱۵)هود
الْمَالُ وَالْبَنُونَ زینَهُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا والْبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیْرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَوَاباً وَخَیْرٌ أَمَلاً. {الکهف:۴۶}

دراین آیات همونطور که مشاهده میشه کلمهء زینت بعد از دنیا آمده؛ دنیا و زینت آنزینت در این آیات یعنی آن چیزی که باعث ترغیب و تشویق وجاذبه ای برای دنیاست.

در این آیه ⬇
و قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِن‏ و لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا در این⬆

آیات هم استفاده کلمه زینت
برای زن همینطوره یعنی آن دسته از چیزهایی از زن،که مرد را تشویق و ترغیب می کنه وبرای زن جاذبه محسوب میشه.یعنی در این جا منظور از زینت،ابزار وآلات زیور مثل دستبند وگردنبند نیست؛وبطور کلی اندام زن که باعث ترغیب مرد میشه زینت هست.

نکتهء مورد توجه، بیان

لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها هست،وقتی گفته میشه هرآنچه در وجود زن مورد ترغیب وتوجه مرد هست،زینت محسوب میشه،پس صورت و ابروها و چشمها هم زینته اما کلمهء الا ماظهر منها بیان می کنه مگر آن چیزی که ظاهر هست و کاریش نمیشه کرد و نمیشه پوشاند، وعقلانی هم هست، مواضعی که پوشاندن آن امکان نداره ،جزء اعضایی محسوب نمیشه که آن راباید پوشاند.

یحْفَظْنَ َ فُرُوجَهُن‏

لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ

و لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیُوبِهِن‏

لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِن‏

تمامی قسمتهای این آیه از فعل امرونهی استفاده کرده؛ضمن این که در این آیه شریفه خداوند به پیامبر فرموده تا به مؤمنات بگه؛ یعنی دستور خداوند از طریق پیامبر به زنان مؤمن هست؛ این که بعضی ها عنوان می کنند. خطاب خداوند فقط به همسران پیامبر هست، چنین نیست.

یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُل لِّأَزْوَاجِکَ وَبَنَاتِکَ وَنِسَاء الْمُؤْمِنِینَ
سوره مبارکه احزاب ۵٩ هم که همسران پیامبر رو در اول آیه مطرح می کنه؛بلافاصله بیان می کنه به دخترانت و زنان مؤمنه هم بگو که با پوشش کامل خودشون رو بپوشانند.

غیر از اثبات حکم وجوب حجاب در آیات مذکوردلائل دیگری هم برای واجب بودن حجاب وجود داره؛ جزئیات بسیاری از احکام اسلام مثل تعداد رکعات نماز یا تعداد طواف دور خانه خدا و صدها واجب و حرام دیگر در قرآن تصریح نشده و براساس فرمایش الهی وظیفه توضیح و تبیین آن به عهده پیامبر (ص) و اهل بیت معصوم (ع) اوست. لذا منابع فقهی مسلمین غیر از قرآن ، سنت یعنی قول و فعل و تقریر معصوم (ع) و دیگر عقل هم می باشد که پیروی از آن واجب است.
دیگر دلایل فقها برای این حکم،احادیث و روایاتی است که از پیامبر اعظم (ص) و اهل بیت ع و حتی بزرگان اهل سنت آمده است که در ذیل به چند نمونه اشاره می شود:

الف از امام صادق (ع) سؤال شد؟ چه چیزی از زن نامحرم برای مرد جایز است که ببیند؟ حضرت فرمودند : صورت و دستها و دوقدم. (وسایل الشیعه ج ۱۴، باب۱۰۹، ج۲ و نیز ترجمه المیزان، ج ۱۵ ص ۱۶۴)

ب فضیل بن یسار می گوید، از امام صادق (ع) سؤال کردم آیا ساعد از زینتهایی است که خداوند می فرماید آن را جز برای شوهران آشکار نکنید؟ امام فرمودند : بله همچنین زیر روسری و النگو نیز از آن زینتها هستند.

ج امام رضا (ع) می فرمایند : لازم نیست زن موی خود را از پسر بچه تا قبل از بلوغ بپوشاند [یعنی پوشاندن از مردان بالغ واجب است] (وسایل الشبعه ج ۱۴، باب ۱۲۶، ج ۳)

د عایشه همسر رسول خدا، نقل می کند که خواهرش اسماء درحالیکه روسری نازکی به سر داشت نزد رسول خدا (ص) آمد، حضرت روی از او برتافت و فرمود: ای اسماء زن وقتی به سن بلوغ می رسد نباید جز دست و صورتش آشکار باشد. (سنن ابی داود، ج ۴ ص ۶۲)

هـ ابن عباس نیز می نویسد: زن مو، سینه و دور گردن و زیرگلویش را باید بپوشاند. (به نقل از مجمع البیان، ج۷ ص ۱۳۸)

و طبری نیز می افزاید : روسری هایشان را بر سینه ها بیندازند تا موها، گردنها و گوشواره هایشان مستور بماند.

از این نمونه احادیث فراوان است که جهت رعایت اختصار، اشاره به موارد فوق کفایت می کند.
قابل ذکر است باتوجه به احادیثی که از شیعه و سنی نقل شد، در این مسأله میان مذاهب اسلامی اجماع وجود دارد و همگی بالاتفاق پوشاندن همه مو را برای خانمها واجب می دانند. و البته در موردپوشاندن وجه و کفین با یکدیگر اختلاف نظر دارند که خارج از بحث ماست.

نتیجه گیری:

بنابراین روشن است که اسلام بر سلامت جامعه و حراست از پاکی محیط زندگی تأکید می ورزد و رهایی از قیود دینی و شکستن مرزهای مشروع را برنمی تابد و هرگونه زمینه سازی در جهت تحریک گرایشهای جنسی را ممنوع می شمارد . پوشاندن همه مو حتی قسمتهای جلو آن را نیز واجب می شمارد.

درباره faez

دوباره امتحان کنید

675sh

کشف شواهد علمی قطعی در مورد وجود جهان هایی دیگر

  اعجاز علمی قرآن:   سوره ی اعراف آیه ۵۴: تبَارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ پر …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked

به کانال باور باران بپیوندید


کلیک کنید