خانه / اعجاز علمی قرآن / رازهای زنبور عسل
25

رازهای زنبور عسل

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع کنفرانس: رازهای زنبور عسل

بخش مجری کنفرانس: اعجاز علمی قرآن

استاد ارائه دهنده : خانم نجفی


<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=v9sqzzh01bi55v3cwlsu.png"><img src="http://8pic.ir/images/v9sqzzh01bi55v3cwlsu_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=nduhedsixu6llel8dop7.png"><img src="http://8pic.ir/images/nduhedsixu6llel8dop7_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=uogmrt2t25x8vb5c1dla.png"><img src="http://8pic.ir/images/uogmrt2t25x8vb5c1dla_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=wdcyb7jyx5lvopmocxr9.png"><img src="http://8pic.ir/images/wdcyb7jyx5lvopmocxr9_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

ویژگیهای برتر زنبور عسل از نظر قرآن :

وحی

معنا و موارد استعمال کلمه وحی در تفسیر المیزان:

بطورى که “راغب” گفته به معناى اشاره سریع است، که البته همواره از جنس کلام و از باب رمزگویى و یا به صورت صوت ؛ و مجرد از ترکیب و یا به اشاره و امثال آن است.
معانی وحی با توجه به موارد استعمال آن در “قرآن”:
در کلام خداى تعالى در این معانى استعمال شده :
یک جا در القاء در فهم حیوان از راه غریزه استعمال کرده و فرموده: (و اوحى ربک الى النحل )
در القاء از باب “رؤیا” استعمال کرده و فرموده: (و اوحینا الى ام موسى )
و در “وسوسه” استعمال کرده فرموده: (الا ان الشیاطین لیوحون الى اولیائهم )
و در القاء از باب “اشاره” استعمال کرده و فرموده: (فاوحى الیهم ان سبحوا بکره و عشیا).

قسم دیگرى از وحى الهى با تکلم با انبیاء و رسل است همچنانکه فرموده (و ما کان لبشر ان یکلمه الله الا وحیا) چیزى که هست ادب دینى چنین رسم کرده که وحى جز به کلامى که بر انبیاء و رسل القاء مى شود اطلاق نگردد.
و در آیه مورد نظر ما “وحی” ایحائات و الهامات خداى سبحان به زنبور عسل است.
از موارد استعمالش در قرآن بدست مى آید که در اینجا از باب القاى معنا به نحو “پوشیده از اغیار” است،
پس “الهام” به معناى : القاى معنا در” فهم حیوان” از طریق “غریزه” هم نوعی وحى است.
همچنانکه ورود معنا در نفس انسان از طریق “رؤیا” و همچنین از طریق “وسوسه” و یا “اشاره”، همه از وحى است، پس معناى اینکه فرمود: (و اوحى ربک الى النحل ) این است که خداوند به زنبور عسل از راه غریزه اى که در بنیه او قرار داده الهام کرده است .
داستان زنبور عسل و نظامى که در حیات اجتماعى خود و سیره و طبیعتش دارد امرى است عجیب و حیرت آور، و شاید همین نظام عجیبش باعث شده که خطاب از مشرکین را به خطاب مخصوص رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) برگرداند و بفرماید : (و اوحى ربک) ( و وحى کرد پروردگار تو)

محل زیست

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=lhflza8494z51c0gdolq.png"><img src="http://8pic.ir/images/lhflza8494z51c0gdolq_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=p8slrmk6l9j8eexst8r5.png"><img src="http://8pic.ir/images/p8slrmk6l9j8eexst8r5_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=bfxfmu3d6bdyreyx0oze.png"><img src="http://8pic.ir/images/bfxfmu3d6bdyreyx0oze_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>تغذیه

 <a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=gisvolsm00o9yi25j7u8.png"><img src="http://8pic.ir/images/gisvolsm00o9yi25j7u8_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=givd8x8zetplpcmh1p59.png"><img src="http://8pic.ir/images/givd8x8zetplpcmh1p59_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

تفسیر المیزان در باره عبارت من کل الثمرات:

اینکه فرمود: (ثم کلى من کل الثمرات ) ( امر به اینکه از همه میوه ها بخورد)
با اینکه زنبور عسل از میوه ها نمى خورد و غالبا روى گلها مى نشیند ، بدان جهت است که غذاى زنبور عسل از همان مواد اولیه میوه ها است، که در شکوفه ها جاى دارد، و هنوز بزرگ نشده و پخته نگشته است.

رفتار خاضعانه زنبور عسل

تفسیر المیزان درباره عبارت فاسلکی سبل ربک ذللا:

خداى تعالى جمله: (فاسلکى سبل ربک ذللا) را با فاء تفریع متفرع بر امر به خوردن نموده، و این تفریع مؤ ید این است که مراد از خوردن، برداشتن و به منزل بردن است، تا عسلى را که از ثمرات گرفته به خانه ها برده ذخیره نمایند، و اضافه (سبل ) به کلمه (رب ) در جمله (ربک ) براى این است که دلالت کند بر اینکه تمامى کارها و رفت و آمدهاى زنبور عسل با الهام انجام مى گیرد.
در مجمع البیان گفته: کلمه (ذلل ) جمع ذلول (رام ) است گفته مى شود: «انه ذلول» یعنى حیوانى که ذلتش آشکار است، و «رجل ذلول» یعنى مردى که ذلت و خضوعش آشکار است.

شفای عمومی

تفسیر المیزان درباره عبارت (یخرج من بطونها شراب مختلف الوانه…):

جمله اى است مستانفه که بعد از جمله امر مزبور، نتیجه عمل و مجاهدت وى را در امتثال امر خداى سبحان و رام بودن در امتثالش را بیان مى کند، و آن نتیجه عبارت است از و اینکه: از شکم او بیرون مى آید شرابى به نام (عسل ) که داراى رنگهاى مختلف است بعضى سفید و بعضی زرد و بعضی قرمز سیر و بعضی قرمز سیر و بعضی مایل به سیاهی (فیه شفاء للناس ) که برای بیشتر امراض شفاست.

ویژگیهای دارویی:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=g6l4slargxveo1raiywk.png"><img src="http://8pic.ir/images/g6l4slargxveo1raiywk_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

روایات اهل بیت علیهم السلام پیرامون شفا بخشی عسل:

حضرت صادق (علیه السلام) فرمودند : پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم ، عسل را خیلی دوست میداشت و فرمود بر شما باد به دو شفا : “عسل” و “قرآن” (بحار الانوار ج ۶۶ ص ۲۹۳)

از امام جعفر صادق (علیه السلام) روایت است : مردم چون مکیدن و خوردن عسل دارویی نخواهند یافت . (همان منبع ص ۲۹۴)

امام کاظم (علیه السلام) فرمودند : “عسل” را با سیاهدانه بیامیزید و بگذارید وسی که تب دارد از این مخلوط انگشت به دهان گذارد ، رنج تب از جانش فردو خواهد ریخت . حضرت فرمودند : “عسل” برای بیماران شفای عاجل و قاطع است . (همان منبع ص ۲۹۲ و ۲۹۴ )

امیر مومنان علی (علیه السلام) فرمودند : “عسل” داروی هر بیماری است ، در خود آن هیچ بیماری وجود ندارد ، بلغم را کم میکند و قلب را جلا میدهد . (همان منبع ص ۲۹۵ )

و احادیث بسیار دیگری که در کنفرانس آتی به بعضی از آنها اشاره خواهد شد .

تاریخچه زنبور عسل

ترکیب جمعیتی کندو

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=a2hvhl9tpjpv5ro3605i.png"><img src="http://8pic.ir/images/a2hvhl9tpjpv5ro3605i_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a> <a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=8bd2sx0b8bosy6l2x2f0.png"><img src="http://8pic.ir/images/8bd2sx0b8bosy6l2x2f0_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

ملکه زنبور عسل:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=du1f2ezapwuc9afx476l.png"><img src="http://8pic.ir/images/du1f2ezapwuc9afx476l_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=dqybh7e97uy2jrcr55zb.png"><img src="http://8pic.ir/images/dqybh7e97uy2jrcr55zb_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

زنبور های نر:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=1hsifwc2n2mcfrlf66w2.png"><img src="http://8pic.ir/images/1hsifwc2n2mcfrlf66w2_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a> <a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=mtwsk90h8def9zbwgay3.png"><img src="http://8pic.ir/images/mtwsk90h8def9zbwgay3_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

زنبور های کارگر:

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=e6bqjvu2uxefvqjrwig6.png"><img src="http://8pic.ir/images/e6bqjvu2uxefvqjrwig6_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>فعالیت های داخل و خارج از کندو:

مراقبت و پرستاری از نوزادان

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=06pmh6kqs7q3lyyb5hga.png"><img src="http://8pic.ir/images/06pmh6kqs7q3lyyb5hga_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=3i7jwn0rmvlx5gpz1ptr.png"><img src="http://8pic.ir/images/3i7jwn0rmvlx5gpz1ptr_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

پروازهای شناسایی ؛ جهت بابی و حمل مواد به کندو

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=9fjcog69otmbbqngrgar.png"><img src="http://8pic.ir/images/9fjcog69otmbbqngrgar_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

کنترل حرارت و رطوبت داخل کندو

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=h24av89fkgp2wckysevd.png"><img src="http://8pic.ir/images/h24av89fkgp2wckysevd_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

ترشح موم و ساختن شانه ها خانه سازی

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=tdri0g06nezmxialpznx.png"><img src="http://8pic.ir/images/tdri0g06nezmxialpznx_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

نظافت داخل کندو

تغذیه و نظافت ملکه

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=idbnftgmbheuwenl5dax.png"><img src="http://8pic.ir/images/idbnftgmbheuwenl5dax_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=ixg4n0km0x0p3r67bayc.png"><img src="http://8pic.ir/images/ixg4n0km0x0p3r67bayc_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

دفاع از کندو

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=ocpha6riy8e51ry31f0c.png"><img src="http://8pic.ir/images/ocpha6riy8e51ry31f0c_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

جمع آوری شهد گل ها

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=y1ctx3jrt7gef01pgd73.png"><img src="http://8pic.ir/images/y1ctx3jrt7gef01pgd73_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=6o470dbljtf2cec3r50f.png"><img src="http://8pic.ir/images/6o470dbljtf2cec3r50f_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=btljbheenl8jx6653m72.png"><img src="http://8pic.ir/images/btljbheenl8jx6653m72_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=n6pux5eqrdlut8ncupeh.png"><img src="http://8pic.ir/images/n6pux5eqrdlut8ncupeh_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=fdiy1foh1ibm2ctqei0b.png"><img src="http://8pic.ir/images/fdiy1foh1ibm2ctqei0b_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=bw1b1ig2v8x40hlju4w2.png"><img src="http://8pic.ir/images/bw1b1ig2v8x40hlju4w2_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

جمع آوری و ذخیره گرده گل ها

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=xbp5ur3mhecqmduynzej.png"><img src="http://8pic.ir/images/xbp5ur3mhecqmduynzej_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=5f79tsov5rpx6lnls4xa.png"><img src="http://8pic.ir/images/5f79tsov5rpx6lnls4xa_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=8dene96kzajfhrothbh9.png"><img src="http://8pic.ir/images/8dene96kzajfhrothbh9_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

جمع آوری و ذخیره آب

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=vmo2v2bquh601xthrb2w.png"><img src="http://8pic.ir/images/vmo2v2bquh601xthrb2w_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a><a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=s6urj2mp21wngqoclwgl.png"><img src="http://8pic.ir/images/s6urj2mp21wngqoclwgl_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

جمع آوری صمغ یا بره موم

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=rf69f8f3wqcrjcun5nqg.png"><img src="http://8pic.ir/images/rf69f8f3wqcrjcun5nqg_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

ساخت عسل

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=9v54e4z9op97f52h2bmq.png"><img src="http://8pic.ir/images/9v54e4z9op97f52h2bmq_thumb.png" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

پیوست ۱

مفردات الفاظ قرآن ؛ ج‏۲ ؛ ص۵۷۷

العَرْش‏: در اصل چیزى است که سرش پوشیده و سقف دارد، جمع آن- عُرُوش‏.
گفت: (وَ هِیَ خاوِیَهٌ عَلى‏ عُرُوشِها- ۲۵۹/ بقره). (سقف‏هایش و سپس دیوارهایش بر روى آن فرود آمد) و از این معنى عبارت: عَرَشْتُ‏ الکَرْمَ- است یعنى براى تاک و درخت انگور داربست ساختم. عَرَّشْتُهُ‏: شکلى سقف مانند برایش قرار دادم که آن را- معرّش گویند.
در آیات: (مَعْرُوشاتٍ‏ وَ غَیْرَ مَعْرُوشاتٍ‏- ۱۴۱/ انعام) (وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا یَعْرِشُونَ‏- ۶۸/ نحل) (وَ ما کانُوا یَعْرِشُونَ‏- ۱۳۷/ اعراف) ابو عبیده: گفته است- یَعْرِشُونَ‏ در آیه اخیر- یبنون- است. یعنى: آنچه مى‏سازد و بنا مى‏کنید. اعْتَرَشَ‏ العنبَ: تاک را بر دار بست بالا برد.
العَرْش‏: چیزى است مثل هودج و تخت روان براى زن که شبیه دار بست تاک است. عَرَّشْتُ‏ البئرَ: براى چاه سایبان و عریش ساختم. جایگاه زمامدار هم اعتبار اینکه‏بر بلندى قرار دارد- عَرْش‏- نامیده شده،
در آیات: (وَ رَفَعَ أَبَوَیْهِ عَلَى‏ الْعَرْشِ‏- ۱۰۰/ یوسف) (أَیُّکُمْ یَأْتِینِی‏ بِعَرْشِها- ۴۱/ نمل) (أَ هکَذا عَرْشُکِ‏- ۴۲/ نمل) واژه- عَرْش- براى بزرگى و قدرت و کشور دارى هم کنایه شده است: فلانٌ ثُلَ‏ عَرْشُهُ‏: عزّت و قدرتش از دست رفت و هلاک شده.
روایت شده که عمر (رض) را در خواب دیدند و به او گفته شد پروردگارت با تو چه کار کرد؟ گفت: اگر رحمتش بمن نمى‏رسد هلاک شده بودم.
«و روی‏ أنّ عمر رضی اللَّه عنه رؤی فی المنام، فقیل: ما فعل بک ربّک؟ فقال: لو لا أن تدارکنی برحمته لَثُلَ‏ عَرْشِی‏».
عَرْشُ‏ اللَّهِ: چیزى است که در حقیقت بشر آن را نمى‏شناسد و نمى‏داند مگر بوسیله اسم آن و این چنین نیست که اوهام و خیالات عامّه مردم به آن توجّه کرده و پنداشته‏اند، زیرا اگر آنچنان باشد بایستى عرش حامل خداى، که متعالى از آن است باشد نه محمول.
خداى تعالى گوید: (إِنَّ اللَّهَ یُمْسِکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَکَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ‏- ۴۱/ فاطر).
قومى گفته‏اند- عَرْش همان فلک الأعلى‏ است و کرسى فلک ستارگان و به‏(ذُو الْعَرْشِ الْمَجِیدُ- ۱۵/ بروج) (رَفِیعُ الدَّرَجاتِ ذُو الْعَرْشِ‏- ۱۵/ غافر)
ایه اخیر، یعنى خداوندى که بلند مرتبه و صاحب عرش و هر چیزى است که در حکم آن باشد که گفته شده اشاره‏اى است به شکوهمندى و قدرت او نه اینکه اشاره به جایى براى او باشد که او از این متعالى است.
( ۱) از مفهوم علمى حدیث مى‏فهمیم که آسمانهاى هفتگانه و زمینها جزء بسیار ناچیزى از تمام آسمانها در جهان پهناور در آفرینش است که پیامبر( ص) آن را در برابر همه کیهان بحلقه‏اى که در بیابان بسیار وسیعى افتاده تشبیه فرمود، عظمت جهان و اینکه آسمانها ویژه همین زمین ما نیست بخوبى از حدیث دانسته مى‏شود و با الهام از این حدیث است که شاعر زمین را در جنب آسمانها و گردون به دانه خشخاش تشبیه کرده مى‏گوید:

زمین در جنب این نه طاق اعلى‏     چو خشخاش است اندر قعر دریا
تو پندارى بر این خشخاش چندى‏         سزد کز بر بروت خود بخندى. 

قاموس قرآن ؛ ج‏۴ ؛ ص۳۱۷

عرش: تخت حکومت. «وَ رَفَعَ أَبَوَیْهِ عَلَى‏ الْعَرْشِ‏» یوسف: ۱۰۰.
«وَ أُوتِیَتْ مِنْ کُلِّ شَیْ‏ءٍ وَ لَها عَرْشٌ‏ عَظِیمٌ» نمل: ۲۳. «أَیُّکُمْ یَأْتِینِی‏ بِعَرْشِها قَبْلَ أَنْ یَأْتُونِی مُسْلِمِینَ» نمل: ۳۸. در همه این آیات مراد از آن تخت حکومت و سریر سلطنت است. معناى اصل آن رفع است (مجمع ذیل آیه ۱۴۱ انعام) راغب گوید: «عرش در اصل خانه سقف‏دار است جمع آن عروش است …» محل جلوس سلطان باعتبار علوّ عرش نامیده شده. طبرسى در ذیل آیه ۵۴ اعراف فرموده: عرش بمعنى سریر است که فرموده‏ «وَ لَها عَرْشٌ‏ عَظِیمٌ» و بمعنى حکومت است گویند «ثَلَ‏ عَرْشُهُ‏» حکومت او زایل شد و بمعنى سقف که فرموده: «فَهِیَ خاوِیَهٌ عَلى‏ عُرُوشِها». عبارت صحاح چنین است «الْعَرْشُ‏ سَرِیرُ الْمُلْکِ وَ عَرْشُ‏ الْبَیْتِ سقفه و قولهم ثلّ‏ عَرْشُهُ‏ اى وَهَا أَمْرُهُ و ذهب عزّه».
شاید باعتبار ارتفاع که در معنى آن ملحوظ است بمعنى بنا و داربست تاک آمده در مجمع ذیل آیه ۲۵۹ بقره فرموده: هر بنا عرش است عریش مکه بناهاى آن میباشد، «عَرَشَ‏ یَعْرِشُ‏» یعنى بنا کرد، خانه را بواسطه ارتفاع بناهایش عریش گویند، سریر را عرش گویند که از غیر آن بلند است. در اقرب الموارد گفته: «عَرَشَ‏ عَرْشاً:بنا بناء من خشب. عَرَشَ‏ البیتَ: بناه.
عَرَشَ‏ الکَرْمَ‏ عَرْشاً و عُرُوشاً: رفع دوالیه على الخشب».
«وَ دَمَّرْنا ما کانَ یَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ وَ ما کانُوا یَعْرِشُونَ‏» اعراف:۱۳۷. ممکن است مراد از «ما کانُوا یَعْرِشُونَ» بناهاى آنان یا فقط چیزهاى‏سقف‏دار از قبیل خانه‏ها و داربستها و غیره باشد یعنى آنچه فرعون و قومش میساختند و آنچه از قصور و داربست ها بالا مى‏بردند، از بین بردیم و تباه کردیم.
«وَ أَوْحى‏ رَبُّکَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبالِ بُیُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا یَعْرِشُونَ‏» نحل: ۶۸. احتمال دارد مراد از «مِمَّا یَعْرِشُونَ» کندوها باشد که بدست بشر ساخته میشود.
«وَ هُوَ الَّذِی أَنْشَأَ جَنَّاتٍ‏ مَعْرُوشاتٍ‏ وَ غَیْرَ مَعْرُوشاتٍ‏» انعام:۱۴۱. معروشات باغاتى است که درختان آن بداربست زده شده یعنى خدا آنست که باغات بداربست زده و غیر آنها را بوجود آورده.
«أَوْ کَالَّذِی مَرَّ عَلى‏ قَرْیَهٍ وَ هِیَ خاوِیَهٌ عَلى‏ عُرُوشِها» بقره: ۲۵۹.
«فَأَصْبَحَ یُقَلِّبُ کَفَّیْهِ عَلى‏ ما أَنْفَقَ فِیها وَ هِیَ خاوِیَهٌ عَلى‏ عُرُوشِها» کهف: ۴۲.
مراد از عروشها ظاهرا سقفهاست گوئى اول سقفها و داربستها افتاده بعد دیوارها و تاک‏ها روى آنها افتاده بود یعنى خانه‏ ها بر سقفها و تاک‏ها بر داربستها افتاده بود رجوع شود به «خوى».
[عرش خدا]
با استفاده از قرآن مجید و روایات اهل بیت علیهم السلام میتوان گفت:
عرش موجود خارجى است و از عالم غیب است و مرکز دستورات عالم است و رشته تدبیر امور جهان بآن منتهى میشود. و استیلاء بر آن علم بتفصیل جزئیات امور جهان و تدبیر کلیّه جهان هستى است. اینک در اثبات این مدّعى میگوئیم:
۱- «وَ تَرَى الْمَلائِکَهَ حَافِّینَ مِنْ حَوْلِ‏ الْعَرْشِ‏ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ …» زمر: ۷۵ این آیه روشن میکند که عرش شى‏ء محدودى است، اطراف و جوانب دارد، و ملائکه تسبیح کنان در اطراف آن هستند. نمیشود گفت:
عرش تمام جهان هستى است زیرا که ملائکه جزء جهان هستند و در حول عرش بودنشان درست نمیشود. از طرف دیگر آیه راجع بقیامت و خاتمه‏ کار اهل محشر است و این نشان میدهد که عرش در قیامت هم خواهد بود.
۲- «الَّذِینَ یَحْمِلُونَ‏ الْعَرْشَ‏ وَ مَنْ حَوْلَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ …» غافر: ۷ این آیه نیز میگوید که: عرش محدود است و اطراف دارد. حاملان دارد، حاملان آن غیر از آنان است که در اطراف آن هستند. حاملان و من فى حوله خدا را تسبیح میگویند. این آیه نیز مانع از آن است که عرش را بر تمام عالم هستى حمل کنیم.
۳- «وَ یَحْمِلُ‏ عَرْشَ‏ رَبِّکَ فَوْقَهُمْ یَوْمَئِذٍ ثَمانِیَهٌ» حاقّه: ۱۷ عرش خدا قابل حمل است ظهور لفظ «فَوْقَهُمْ» براى آن مکان تعیین میکند که در بالاى مردم خواهد بود و هشت نفر آنرا روز قیامت حمل خواهند کرد. در جوامع- الجامع فرموده: روایت شده که حاملان عرش فعلا چهار نفراند روز قیامت خدا چهار نفر دیگر را بکمک آنان خواهد فرستاد.
۴- «فَسُبْحانَ اللَّهِ رَبِ‏ الْعَرْشِ‏ عَمَّا یَصِفُونَ» انبیاء: ۲۲ «قُلْ مَنْ رَبُّ السَّماواتِ السَّبْعِ وَ رَبُ‏ الْعَرْشِ‏ الْعَظِیمِ‏ … قُلْ مَنْ بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْ‏ءٍ …» مؤمنون: ۸۶- ۸۸. خداوند که ربّ آسمانهاى هفتگانه است همانطور ربّ و صاحب عرش است با ملاحظه آیات گذشته بعید است که گفته شود: رَبُّ الْعَرْشِ‏ بعد از رَبُّ السَّماواتِ‏ ذکر العام بعد الخاص است.
۵- «وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ وَ کانَ‏ عَرْشُهُ‏ عَلَى الْماءِ» هود: ۷. این آیه از وجود عرش قبل از خلقت زمین و آسمانهاى هفتگانه آن خبر میدهد. بنظر میآید چنانکه گفته‏اند مراد از «الماء» حالت مذاب بودن زمین است در «ارض» و «سماء» گفته شده که ظهور سماوات در اینگونه آیات در طبقات هفتگانه جوّ است. ممکن است مراد از عرش در این آیه حکومت باشد مخصوصا بقرینه آنکه الف و لام ندارد ولى بعید است که براى عرش در قرآن بیش از یک مصداق قائل شد در اینصورت معنى آیه چنین است که: مرکز دستورات خدائى روى آب بود و از آنجا فقط بموادّ مذاب زمین دستور میرسید تا وضع امروزى تشکیل شود و اللّه العالم.
۶- بنا بر آنچه گذشت ظهور آیات ذیل‏ «هُوَ رَبُ‏ الْعَرْشِ‏ الْعَظِیمِ» توبه:۱۲۹ «اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُ‏ الْعَرْشِ‏ الْعَظِیمِ» نمل: ۲۶. «وَ هُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ. ذُو الْعَرْشِ‏ الْمَجِیدُ» بروج: ۱۴ و ۱۵ در همان معنى است که گفته شد.

آیات ذیل در این زمینه است که استیلاء بر عرش بمعنى تدبیر امور جهان و علم بجزئیات آن است.
۱- «إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى‏ الْعَرْشِ‏ یُغْشِی اللَّیْلَ النَّهارَ یَطْلُبُهُ حَثِیثاً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِینَ» اعراف: ۵۴ در این آیه ابتدا خلقت آسمانها و زمین و آنگاه استقرار بر عرش ذکر شده و از «یُغْشِی اللَّیْلَ» تا «بِأَمْرِهِ» شرح استقرار بر عرش است که عبارت اخراى تدبیر جهان میباشد و بعد با جمله‏ «أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ» یعنى مطلق خلقت و تدبیر بدست او است مطلب آیه خلاصه شده است. و کلمه‏ «تَبارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِینَ» عبارت دیگر همین مطلب است.
۲- همچنین است آیه ۲ از سوره رعد که‏ «یُدَبِّرُ الْأَمْرَ یُفَصِّلُ الْآیاتِ» و غیره در شرح‏ «ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى‏ الْعَرْشِ‏» آمده ایضا آیه ۴ و ۵ از سوره طه و آیه ۵۹ از سوره فرقان و آیه ۴ از سوره الم سجده.
۳- «هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى‏ الْعَرْشِ‏ یَعْلَمُ ما یَلِجُ فِی الْأَرْضِ وَ ما یَخْرُجُ مِنْها وَ ما یَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما یَعْرُجُ فِیها وَ هُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ ما کُنْتُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ» حدید:
۴- در این آیه استوا بر عرش علم بجزئیات تفسیر شده است.
عرش در این آیات همان است که گفته شد. یعنى بر مرکز دستورات استیلاء یافت، امر تمام جهان را تدبیر میکند.
بعضى‏ها گفته ‏اند: عرش مصداق خارجى ندارد و معنى‏ «ثُمَّ اسْتَوى‏ عَلَى‏ الْعَرْشِ%۸

درباره faez

دوباره امتحان کنید

675sh

کشف شواهد علمی قطعی در مورد وجود جهان هایی دیگر

  اعجاز علمی قرآن:   سوره ی اعراف آیه ۵۴: تبَارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ پر …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked

به کانال باور باران بپیوندید


کلیک کنید