خانه / دیگرمطالب / پذیرش اسلام به زور یا اختیار

پذیرش اسلام به زور یا اختیار

بسم الله الرحمن الرحیم

پذیرش اسلام به زور یا اختیار

 اسلام تا حد بسیاری جامعه و فرهنگ ایران ‌زمین را دستخوش تغییراتی کرد و از طرفی ایرانیان نیز در راه اسلام اقدامات بسیاری انجام دادند که ماحصل این تغییرات و اقدامات را می‌توان «خدمات متقابل اسلام و ایران» نامید. درباره اسلام آوردن ایرانیان، همواره راه بحث و گفتگو باز بوده و هست. هرچه در این مسیر پیش‌تر می‌رویم، درهایی نوتر و شگرف‌تر به روی خردمندان گشوده می‌گردد.

از آن جمله می‌توان به سخنان عبدالحسین زرینکوب اشاره کرد که درباره‌ی مسلمان شدنِ ایرانیان نکاتی بس قابل توجه بیان داشت:
«کارنامه اسلام، یک فصل درخشان تاریخ انسانى است. نه فقط از جهتِ ‏توفیقى که مسلمین در ایجاد یک فرهنگ تازه‌ی جهانى یافته‌‏اند،
بلکه نیز به سبب فتوحاتى که آن‌ها را موفق کرد به ایجاد یک دنیاى تازه، وراى شرق‏ و غرب: قلمرو اسلام که در واقع نه شرق بود، نه غرب. فتح اسلامى البته با جنگ حاصل شد، اما نشر اسلام در بین مردم ‏کشورهاى فتح شده، به زور جنگ نبود. خاصه در جاهایى که مردم، از نظر اسلام، اهل کتاب بودند یا در ردیف آن – یهود، نصارا، مجوس و صابئین. در این میان تکلیف یهود و نصارا معین بود. چون در اینکه آن‌ها اهل کتابند، اختلاف وجود نداشت. نسبت‏ به مجوس تردید بود اما با آن‌ها نیز به ‏دستاویز حدیث، معامله‌ی اهل کتاب شد. حتى بعدها بت‌پرستان اروپا و هند و تبت نیز توانستند به عنوان مجوس در قلمرو اسلام با پرداخت جزیه در صلح و آزادى به سر برند. صابئین هم که حکم اهل کتاب یافتند، ظاهراً صبی‌ها بودند که دیانتشان با نام یحیى تعمید دهنده -یحیى بن زکریا- مرتبط بود و در واقع کتابى هم داشتند. اما در اوایل زمان عباسیان‏ بقایاى مردم حران -یونانیان عراق- نیز خویشتن را صابئین خواندند و به این گونه در ذمه‌ی مسلمین در آمدند. در واقع، این اهل کتاب به هیچ وجه‏ مجبور به قبول اسلام نمى‌‏شدند چنانکه یهود بى‏‌شک در قلمرو اسلام ‏راحت‌تر و مرفه‌‏تر بودند تا در قلمرو نصارا. به علاوه، نصاراى شرق نیز -نسطوریان، یعقوبیان و جز آن‌ها- در قلمرو اسلام بیشتر از روم آسایش‏ داشتند چنانکه مجوس هم جزیه‏‌اى که به اسلامیان مى‌‏پرداختند به مراتب سبک‌تر و راحت‌تر از مالیات سرانه‏‌اى بود که پیش از آن به حکومت ‏خویش -ساسانیان- مى‌‏دادند. لیکن احساس راحت در همراهى با اکثریت ‏یا علاقه به کسب امتیازات اجتماعى که فقط با گرویدن به اسلام ‏براى آن‌ها ممکن مى‌‏شد، و همچنین مشاهده‌ی پیروزی مسلمین بر دولت‏‌هاى ‏مجوس و نصارا که هیچگونه معجزه‌‏اى هم براى حفظ آن‌ها –مخصوصاً نصارا که دائم منتظر ظهور معجزات بودند- روى نداد، ظاهرا از اسباب عمده شد در روى آوردن اهل کتاب به اسلام. سادگى و روشنى مبانى اسلام، و مناسبت عقاید اسلامى با مذاهب اهل کتاب هم خود از جهات توجه ‏اهل کتاب به اسلام بود. درست است که بعضى خلفا در معامله با اهل ‏ذمّه(پیروان ادیان آسمانی) خشونت نشان مى‌‏دادند، از تجدید بناى معابدشان جلوگیرى‏ مى‏‌کردند، یا آنها را از اشتغال به کارهاى مهم منع مى‌‏نمودند، یا وادارشان مى‏‌کردند لباس‌هاى نشاندار بپوشند، بعضى‏‌شان حتى برخى از آن‌ها را به عنف وادار مى‏‌کردند که مسلمان شوند، عامه‌ی مسلمانان نیز گاه ‏تحریک مى‌‏شدند و به آزار آن‌ها دست مى‌‏گشادند، اما این احوال به ندرت اتفاق مى‌‏افتاد و بى‏‌دوام بود، چنانکه روی هم‌رفته اهل کتاب در قلمرو اسلام در صلح و آرامش به سر مى‌‏بردند»

سند: عبدالحسین زرینکوب، کارنامه اسلام، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۹۱. ص ۱۱-۱۲

http://8pic.ir/images/nsd9whl1pncpd7e02wzr.jpg

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=8772a2o85mky7oiekjgd.jpg"><img src="http://8pic.ir/images/8772a2o85mky7oiekjgd_thumb.jpg" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=f2ta96iy1vszclemjrj9.jpg"><img src="http://8pic.ir/images/f2ta96iy1vszclemjrj9_thumb.jpg" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

<a href="http://8pic.ir/viewer.php?file=p790z72c3qyv59ygwg0e.jpg"><img src="http://8pic.ir/images/p790z72c3qyv59ygwg0e_thumb.jpg" border="0" alt="آپلود عکس" title="آپلود عکس" /></a>

 

درباره faez

دوباره امتحان کنید

درباره ما

موسسه علمی فرهنگی باورباران با کادری توانمند از اساتید محققان و پژوهشگران در حوزه های …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked

به کانال باور باران بپیوندید


کلیک کنید